Zer da aktibazio-energia?

Talka batean molekulen arteko lotura zaharrak hausteko eta lotura berriak sortzeko behar den energia minimoa da.

Zein da katalizatzaileen funtzioa?

Katalizatzaileek erreakzioaren abiadura aldatzen dute aktibazio-energia aldatuz. Ez dute erreakzioan parte hartzen.

Erreakzio kimikoak: masaren kontserbazioa, abiadura faktoreak eta kalkulu estekiometrikoak

Q: Zer dio masaren kontserbazioaren legeak?

Materia ez da sortzen ez desagertzen, eraldatu egiten da. Erreakzio kimiko guztietan erreaktiboen masen batura produktuen masen batura berdina da.

Laburpena

Dokumentuak erreakzio kimikoen oinarriak azaltzen ditu: masaren kontserbazio legea eta ekuazioen doikuntza, talken teoria eta aktibazio-energia. Erreakzioaren abiadura eragiten duten faktoreak (kontzentrazioa, tenperatura eta katalizatzaileak) eta erreakzioen energia-trukea (endotermikoak eta exotermikoak) ere lantzen ditu. Azkenik, erreakzio mota nagusiak eta kalkulu estekiometrikoen funtsa laburbiltzen ditu.

Funtsezko puntuak

Masaren kontserbazioaren legearen arabera, erreakzio kimiko guztietan erreaktiboen masen batura produktuen masen batura berdina da.
Erreakzio bat gertatzeko, substantziek talka egin behar dute, orientazio eta abiadura egokiekin eta aktibazio-energia nahikoarekin.
Erreaktiboen kontzentrazioa eta tenperatura handitzeak erreakzioaren abiadura handitzen du.
Katalizatzaile positiboek aktibazio-energia murrizten dute eta abiadura handitzen dute; negatiboek (inhibitzaileek) aktibazio-energia handitzen dute eta abiadura txikitzen dute.
Loturak haustean energia xurgatzen da eta loturak sortzean energia askatzen da; erreakzio endotermikoak energia xurgatzen du eta exotermikoak askatzen du.
Errekuntza-erreakzioak exotermikoak dira eta txinpartak hasten ditu; neutralizazio-erreakzioan azido batek base batekin erreakzionatuz gatza eta ura sortzen dira.

Frogatu zeure burua

Masaren Kontserbazioaren Legea (Lavoisier-en Legea)

Materia ez da sortzen ezta desagertzen ere, eraldatu egiten da.

Erreakzio kimiko guztietan, erreaktiboen eta produktuen masen batura berdina da.

Doikuntza

Masaren kontserbazioaren legea betetzeko, konposatu bakoitzari dagokion koefiziente estekiometrikoa idazten da, elementu bakoitzaren atomo kopuru bera egon dadin erreaktiboetan eta produktuetan.

Talken Teoria

Bi substantziek erreakzionatzeko, talka egin behar dute.
Talka egiteaz gain, erreakzioa gertatzeko, molekulen orientazioak eta abiadurak egokiak izan behar dira.
Gainera, talka egitean, molekulen arteko lotura zaharrak hautsi eta lotura berriak sortzeko nahikoa energia egon behar da. Honi aktibazio-energia deritzo.

Erreakzioaren Abiaduran Eragiten duten Faktoreak

Erreaktiboen kontzentrazioa: Partikula gehiago egotean, talka gehiago gertatzen dira, eta, beraz, abiadura handitu egiten da.
Erreakzioaren tenperatura: Tenperatura altuagoetan, talka gehiago gertatzen dira, eta energia handiagoarekin; ondorioz, abiadura handitu egiten da.
Katalizatzaileak: Katalizatzaileek ez dute erreakzioan parte hartzen, baina erreakzioaren abiadura aldatzen dute, erreakzioa gertatzeko beharrezko aktibazio-energia kopurua aldatuz.

Katalizatzaile motak

Positiboak: Aktibazio-energia gutxitu, eta abiadura handitzen dute.
Negatiboak (inhibitzaileak): Aktibazio-energia handitu, eta abiadura txikitzen dute.

Erreakzioaren Energia

Erreakzio kimiko bat gertatzean, atomoen arteko lotura batzuk hautsi eta berriak eratzen dira.

Loturak haustean, energia kontsumitzen da.
Loturak eratzean, energia askatzen da.

Erreakzio motak energiaren arabera

Erreakzio endotermikoak: Energia xurgatzen dute bero moduan, loturak hausteko behar den energia lotura berriak sortzean askatzen dena baino handiagoa delako.
Erreakzio exotermikoak: Energia askatzen dute bero moduan, loturak hausteko behar den energia lotura berriak sortzean askatzen dena baino txikiagoa delako.

Erreakzio Kimiko Motak

Erreakzio kimiko mota asko daude. Gure inguruan ikus ditzakegun erreakzio kimiko ugarienak errekuntza-erreakzioak dira.

Errekuntza-erreakzioak ez dira espontaneoak; txinparta bat behar dute hasteko. Behin hasita, ordea, errekuntzak bere kabuz jarraitzen du.
Errekuntza-erreakzio guztiek eskema bera jarraitzen dute. Prozesuan, energia asko askatzen da; beraz, erreakzioa exotermikoa da.

Erregaia (s/l/g) + O₂(g) → CO₂(g) + H₂O (g) + Energia

Beste Erreakzio Mota Ezagun Batzuk

Oxidazio-erreakzioak: Korrosioa eta metalen oxidazioa oso fenomeno arrunta da.
Neutralizazio-erreakzioa: Azido batek (pH < 7) base batekin (pH > 7) erreakzionatzen du, gatz bat (pH = 7) eta ura sortuz.

Kalkulu Estekiometrikoak

Ekuazio kimiko doituek substantzia bakoitzak zein proportziotan parte hartzen duen erakusten digute.

Kalkulu estekiometrikoen bidez, erreakzio kimiko zehatz batean substantzia bakoitzaren zer kantitatek parte hartzen duen jakin dezakegu.

Konposatuen arteko erlazio molarra hartzen da kontuan edozein kalkulu estekiometriko egiteko.