Geografia eta Meteorologia: Oinarrizko Definizioak
Definizioak
Eguraldia
Atmosferak une eta leku jakin batean duen egoera da. Oso aldakorra da, eta behaketa zuzenen bidez zehazten da. Eguraldia aztertzen duen zientzia Meteorologia da.
Klima
Atmosferak leku jakin batean duen batez besteko egoera da. Eguraldiak baino ezaugarri egonkorragoak ditu. Leku jakin batean urtean zehar egiten duen eguraldia aztertuz eta batez besteko balioak estatistikoki kalkulatuz zehazten da. Klima aztertzen duen zientziari Klimatologia deritzo.
Ekintza Gunea (Presio Eremuak)
Goi eta behe presio eremuak dira.
Presio Atmosferikoa
Aireak gainazal unitate baten gainean eragiten duen presioa da. Barometroarekin neurtzen da, eta eguraldi mapetan presio bereko puntuak isobara lerroen bidez lotzen dira.
- Goi presio guneak (Antizikloiak): 1016 mb baino gehiago.
- Behe presio guneak (Depresioak): 1016 mb baino gutxiago.
Aire Masa
Tenperatura, hezetasun eta presio ezaugarri jakin batzuk dituzten aire zatiak dira.
Espainiara hiru aire masa mota iristen dira:
- Aire artiko hotzak (A)
- Aire polar hotzak (P)
- Aire bero tropikalak (T)
Arro Hidrografikoa
Ibai, aintzira edo itsaso berera isurtzen diren urak jasotzen dituen lur hedadura da. Isurialdeen banalerroek bereizten dituzte arroak.
Landaredi Potentziala
Eremu jakin batean, gizakiaren jarduerak ekosistema naturala aldatuko ez balu izango litzatekeen landaredi egonkorra da, hau da, lurralde batean berez sortzen den landaredia.
Baliabide Naturala
Izaki bizidunei arlo ezberdinetan laguntzen dieten naturako elementuak dira. Adibidez: Petrolioa, ikatza, O2, etab.
Arrisku Naturala
Natura-elementuek, zenbaitetan, gizakien bizitza edo ongizatea mehatxatzen dituzten hondamendiak dira. Espainian, arriskurik ohikoenek jatorri geologikoa edo klimatikoa dute.
Ibai Erregimena
Ibai baten emariak urtaroaren arabera egiten duen aldaketa da. Prezipitazio banaketaren eta elur formako prezipitazioen araberakoa da.
Hiru mota bereizten dira:
- Elur erregimeneko ibaiak
- Euri erregimeneko ibaiak
- Erregimen mistoko ibaiak