Garapenaren eta Azpigarapenaren Kontzeptuak

Azpigarapenaren Kausak

• Azpigarapen kulturala
• Pobrezia
• Demografia
• Gaixotasunak
• Gosea
  • Elikagai falta
  • Ur falta
• Gainpopulazioa
• Arazo politikoak

Garapen Ekonomikoaren Adierazleak

• BPG (Barne Produktu Gordina): Herrialde batean sektore ekonomikoek egiten duten ekoizpena.
• PCE (Per Capita Errenta): Herrialde bateko biztanle bakoitzeko batez besteko errenta da.
• GGI (Giza Garapen Indizea): Kontzeptu hauen batura (Ekonomia, Hezkuntza, Osasuna) eta horrekin jakin dezakegu herrialde garatua edo garatugabea den.

GGI-ren Osagaiak

• Ekonomikoa: BPG eta PCE
• Hezkuntza: Eskolarizazioa eta analfabeto kopurua
• Osasuna: Bizi itxaropena eta osasun zerbitzua

Nazioarteko Erakundeak

• GKE (Gobernuz Kanpoko Erakundea): Kanpo zorrak murrizten saiatzen dira.
• Banku Mundiala eta NDF (Nazioarteko Diru Funtsa): Mundu mailako ekonomia bideratzeko sortuak daude.
• NDF: Kanpo zorrak kontrolatzeko eta finantza hazkundean laguntzeko hainbat herrialdek sortu zuten erakundea.

Helburuak

• NDF-ren helburu nagusiak: Diru sistema orekatua mantentzea, dibisen arteko gorabeherak kontrolatzea eta garai zailetan maileguen bidez partaideei laguntza ematea.
• Munduko Bankuaren helburuak: Herrialdeen berrikuntza finantzatzea eta hirugarren munduko garapen arazoei irtenbidea ematea.

Kontzeptu Gehigarriak

• Pobrezia: Gizakiaren oinarrizko beharrak asetzeko bitartekorik ez edukitzea.
• Hezkuntza: Mundu hobea edukitzeko faktore garrantzitsu bat da.
• Truke desorekatua: Nik zerbait erostea saldu dena baino askoz garestiago.
• Azpigarapena:
  • Barne egoera: Estatu barrokoak
  • Kanpo egoera: Kolonizazioa

Garapen Desorekatua eta Kanpo Zorra

Garapen desorekatua

Kanpo zorra

• Kanpo zorra: Kanpotik ekartzen denaren eta kanpora saltzen denaren artean desoreka sortzen da. Kanpotik gehiago ekartzen denez, horrek zorrak sortzen dizkie.