Fronte Popularraren Programa: 1936ko Hauteskundeak eta Errepublikaren Amaiera
1. Testuaren identifikazioa
Fronte Popularraren lehen mailako testu politiko bat da, izaera juridikoa duena, lege bat baita. 1936ko urtarrilaren 16an argitaratu zen El Socialista aldizkarian, Madrilen zehazki. Ezkerreko alderdien arteko koalizioa adierazten du, Espainiako gizarte osoari zuzenduta dagoena.
2. Ideia nagusiak
Testuaren ardatza ezkerreko alderdien arteko koalizioa da, non adostasun batera iritsi ziren hauteskundeetara elkarrekin aurkeztu eta eskuineko indarrak garaitzeko. Beste ideia nagusietako bat, testuan agertzen den bezala, hainbat erreforma egiteko konpromisoa da:
- Amnistia zabala ezartzea
- Konstituzioa berriz ere martxan jartzea
- Eta abar.
3. Testuinguru historikoa
Bigarren Errepublika garaian (1931 eta 1936 artean) eskuinaren eta ezkerraren arteko gatazkak oso handiak ziren. Horregatik, 1936an, ez zen batere egonkorra izan Espainiako egoera politiko, sozial eta ekonomikoa. Alfontso XIII.ak Espainiatik alde egitea erabaki zuenean, eta herri askotan errepublika aldarrikatu zenean, errepublikazale eta sozialisten arteko koalizio batek hartu zuen boterea, Niceto Alcalá Zamora gobernu buru zela.
Gorte Konstituziogileetarako hauteskundeak egin ondoren, ezkerrak emaitza oso onak lortu zituen, erreforma ugari martxan jarriz:
- Nekazaritza erreforma
- Erreforma militarra
- Lan-legeei buruzkoa
- Eta abar.
Asturiasen eta Katalunian izandako gatazka larrien ondoren, eskuinaren eta ezkerraren arteko tentsioa areagotu egin zen. Ezkerreko alderdiek, nahiz eta gai guztiei buruzko iritzi berdinak ez izan, eskuinaren aurkako jarrera hartu zuten, eta 1933ko hauteskundeetan porrot egin zuten CEDAren aurka.
4. Iruzkina
Testu hau garrantzitsua izan zen ezkerreko alderdiek 1936ko hauteskundeak irabazi zituztenean. Hasiera-hasieratik, Fronte Popularraren gobernuak arazo ugari izan zituen: eskuina bere indar-adierazpenekin hasi zen, eta, aldi berean, gobernuak ezin izan zuen proletarioen erradikalismoa kontrolatu. Horren ondorioz, lurrak okupatu zituzten, elizak erre, indarkeria armatua erabili, eta abar.
Errepublikak ez zituen eskura zituen baliabideak aprobetxatu. Beraz, Gerra Zibila galdu zuten, Espainia Franco jeneralaren menpe utziz, hurrengo ia 40 urteetan iraun zuen diktadura bortitz baten hasiera ekarriz.