Finantza Sistemaren Oinarriak
Finantza Sistema
Finantza sistema: Erakunde publikoek araututako egitura bat da, bitartekari multzo batek osatua, baliabide aurrezkiak bideratzeko, kontsumo pribatua, enpresen inbertsioak eta gastu publikoa finantzatzeko.
Finantza Baliabideak
Finantza baliabideak: Titulu batzuk jabeei aukera ematen dietenak aberastasunari eusteko eta betebeharrak eragiten dizkietenak zordunei:
- Likidezia: Epe laburrean diru bihurtzeko gaitasuna (libreta).
- Arriskua: Zorra daukanak ez ordaintzeko duen probabilitatea.
- Errentagarritasuna: Aktiboak interesak sortzeko duen ahalmena adierazi.
Finantza Bitartekariak
Finantza bitartekariak: Aurreztaileen eta inbertitzaileen bitartekaritza egiten espezializatutako erakundeak:
- Bankarioak: Banku pribatuak eta aurrezki kutxak.
- Ez-bankarioak: Aseguru etxeak eta leasing enpresak.
Eurosistema eta Espainiako Bankua
Eurosistema: Europako Banku Zentrala eta euroa moneta moduan hartu duten EBko herrialdeetako banku zentralak adierazteko aukeratutako terminoa.
Espainiako Bankuaren Funtzioak
BZESren kide gisa:
- Euroari buruzko moneta-politika erabakitzea eta gauzatzea.
- Estatuko dibisa-erreserba ofizialak izatea eta kudeatzea.
- Ordainketa sistemaren funtzionamendua sustatzea.
- Billeteak jaulkitzea eta dibisa-trukeen eragiketak egitea.
Herrialde banku zentral gisa:
- Eurogunean ordainketa sistemak behar bezala funtziona dezan sustatzea.
- Europako Banku Zentralari transferitu ez diren dibisen eta metal preziatuen erreserbak izatea eta kudeatzea.
- Estatistikak egitea eta argitaratzea.
- Billeteak eta txanponak zirkulazioan jartzea eta altxortegi zerbitzuak ematea.
- Zor publikoaren finantza eragilea izatea.
Ez Bankarioak eta Baloreak
Ez bankarioak:
- Errenta finkoko baloreak: Enpresa jakin bati eman zaion maileguaren partaidetza adierazten duten tituluak.
- Errenta aldakorreko baloreak: Sozietate baten kapitalaren jabetza ehuneko adierazle diren baloreak edo tituluak.
Burtsa Indizea eta Eginkizunak
Burtsa indizea: Merkatu jakin baten bilakaeraren adierazlea da, titulu adierazgarrienen kotizazioen jokabidea aintzat hartzen duena.
Balore burtsaren eginkizunak:
- Eskaintza-eskariaren legea aintzat hartuta, tituluen prezioa eta balioa zehaztea.
- Informazioa ematea prezioei buruz eta haien aldaketei buruz.
- Erosteko eta saltzeko eragiketak azkar gauzatu eta likidatuko direla ziurtatzea.
- Balore sozietateen eta balore agentzien jarduna gainbegiratzea.