Finantza eta Burtsa Kontzeptuak: Gida Osoa
Finantza Kontzeptu Garrantzitsuak
Burtsa eta Indizeak
- Burtsa: IBEX-35 (Espainiako burtsa-indize nagusia).
- Burtsa-indizea: Herrialdeko enpresa adierazgarrienen kotizazioen batez bestekoa adierazten duena.
Finantza Aktiboak eta Tresnak
- Finantza-aktiboak: Finantzaketa-tresnak (adibidez, akzioak, obligazioak).
- Akzioak: Lehen mailako baloreak.
- Obligazioak: Errenta finkoko baloreak.
- Errenta aldakorreko baloreak: Akzioak, adibidez.
- Tituluak: Akzioak edo bestelako baloreak.
- Aktiboak: Aberastasunari eusteko erabiltzen diren ondasunak.
Finantzaketa Motak
- Autofinantzaketa: Jabeen ekarpenek eta erreserbek osatutako finantzaketa.
- Erreserbak: Autofinantzaketarako erabilitako enpresaren irabaziak.
- Funts espontaneoak: Enpresaren jardueratik sortutako funtsak, bereziki sortzen direnak.
- Baliabide propioak: Finantzaketa sailkatzen da: baliabide propioak eta kanpokoak.
- Merkataritza-kreditua: Enpresak hornitzaileei emandako kreditua.
- Maileguak: Adostutako interesekin itzuli beharreko diru-kopuruak.
Banku eta Erakundeak
- Aurrezki-kutxak: Espezializatutako finantza-erakundeak.
- Banka pribatua: Banka mota espezializatua, bezero pribatuei zuzendua.
- Pribatuena: Funtsean, banku pribatuena da.
- Gordailuak: Bankuek partikularrei eskaintzen dizkieten gordailuak.
- Espainiako Bankua: Herrialdearen banku zentrala.
- Europako Banku Zentrala (EBZ): BZES bezala ere ezaguna. Estatistikak egiten ditu eta euroguneko finantza-sistema gainbegiratzen du.
- Eurosistema: Europako Banku Zentrala eta euroguneko banku zentral nazionalek osatutako sistema.
Finantza Sistemaren Funtzionamendua
Merkatuak eta Negoziazioa
- SIBE: Etengabeko merkatua (Espainiako burtsako negoziazio sistema elektronikoa).
- Lehen mailako merkatua: Balore berriak jaulkitzen diren merkatua.
- Bigarren mailako merkatua: Lehendik jaulkitako baloreak negoziatzen diren merkatua. Bigarren mailako merkatuan tituluak negoziatzen dira.
- Eskaintza-eskarien legea: Merkatuetan prezioak zehazten dituen printzipioa.
Funtzioak eta Eragileak
- Balore-burtsak: Inbertitzaileen eta enpresen arteko bitartekaritza lana egiten dute. Jendeari balore-burtsak eskaintzen zaizkio.
- Finantza-bitartekariak: Aurreztaileen eta inbertitzaileen arteko zubi dira.
- Finantza-sistemako erakundeak: Bankuak, aurrezki-kutxak, aseguru-etxeak, etab.
- Ministerioaren ikuskaritzapean: Espainiako Bankua Ekonomia Ministerioaren ikuskaritzapean dago.
- Enpresa orok: Inbertsioak egiten dituzte hazteko. Enpresek finantzaketa jatorri desberdinetatik lor dezakete.
- Interes koperatiboak: Koperatiben arteko interesak.
- Jabeen (edo akziodunen) ekarpenak: Enpresaren finantzaketa propioaren parte.
- Kontsumo pribatua: Finantza-sistemak sustatzen du.
- Ogasunari edo Gizarte Segurantzari: Adibidez, enpresek zergak ordaintzen dizkiete.
- Dibidendua: Eskubide ekonomikoak dituzte; adibidez, dibidendua jasotzeko eskubidea.
- Epe luzekoak: Inbertsioak edo finantzaketa epe luzekoak izan daitezke.
- Finantzatzeko: Beharreko inbertsioak finantzatzeko.
- Fakturak: Funts horiek, doan, fakturak ordaintzeko erabil daitezke.
- Maileguaren: Publikoari eman zaion maileguaren itzulketa.