Filosofiaren funtzioa: Tractatus eta hizkuntza-jokoak
Filosofiaren funtzioa: Tractatus eta Ikerketa Filosofikoan
Liburuaren helburua: pentsamenduen adierazpenei muga jartzea da. Elkarren artean erlazionatuta hiru elementu daude: errealitatea, pentsamendua eta hizkuntza.
1. Errealitatearen egitura
Mundua = existitzen dena, gertaeren bilduma. Gertaera atomikoak independenteak eta kontingenteak dira, eta objektu-konbinaketek eta munduaren egitura logiko-matematikoak osatzen dute errealitatea.
2. Pentsamenduaren egitura
Errealitatea interpretatzen duena da pentsamendua. Pentsamendua = proposizioa. Proposizio guztiak hizkuntzaren barruan egoten dira. Pentsamenduek mundua pentsatzen dute; gertaera guztien bilduma pentsamenduek errepikatzen dute. Errealitateak eta pentsamenduek egitura logiko bera dute.
3. Hizkuntzaren egitura
Hizkuntza = pentsamenduaren adierazpen hautemangarria; adierazpena proposizio bidez egiten da. Proposizioa errealitatearen erretratu logikoa da. Gertaera atomiko bakoitzak soilik adierazpen zuzen bat izan dezake; aldiz, proposizioaren eta gertaeraren arteko erlazioa beharrezkoa da. Horrela, hizkuntza ikasten dugunean errealitatea ikasten dugu. Hizkuntzak egitura logikoa du (munduari dagokiona), nahiz eta dena ezin egiaztatu.
"todo lo que se puede decir se dice con claridad, y de lo que no se puede hablar mejor callarse"
Wittgenstein (Bigarrenaren eta Lehenengoaren alderaketak)
Bigarrenak eta lehenengoak komunean dute filosofia hizkuntzaren analisian datzala. Diferentzia nagusia hauxe da: Lehenengoak hizkuntza formala aztertzen du (Tractatus), eta Bigarrenak hizkuntza arrunta (Ikerketa Filosofikoak).
Hizkuntza arruntaren sintaxia formalarena baino zabalagoa da eta beste logika eta sakontasun batzuk ditu. Hitz baten adierazpenaren erabileraren arabera sortzen dira hizkuntzaren jokoak, eta filosofia bera hizkuntza-jokoak direlako argitu behar da.
Hizkuntza-jokoen teoria (labur)
- Hizkuntza tresna anitzeren erabilera da.
- Hizkuntza-jokoek antzekotasun senideak dituzte (familia-antzekotasunak).
- Jokoen kopurua historia eta bizitzaren arabera mugatua dago.
Osagai praktiko batzuk
- Erabilera = ohitura.
- Hizkuntzak arauak behar ditu, baina arau horiek ez dira beti iraunkorrak; jokoaren araberakoak baizik.
Filosofiaren funtzioak
Wittgenstein I-ren interpretazio baten arabera, filosofia ezartzen du zer esan daitekeen eta zer ez; halere, irizpide bakar baten ordez irizpide anitz egon daitezke.
Filosofiak eginkizun bikoitza du:
- Funtzio terapeutikoa: metafisika-gaixotasunak hizkuntzaren bidez sendatzea.
- Funtzio deskriptiboa: eguneroko errealitatea erakustea eta deskribatzea.
Oharra: Edukia zuzentzean ortografia eta gramatika hobetu dira, maiuskulak egokitu dira eta egitura HTML bidez nabarmentzeko (h2-h5, zerrendak, lodiak eta etzakak) antolatu da. Eduki originaleko ideia guztiak mantendu dira.