Federico Echevarriak Merkataritza Itunen Kontrako Diskurtsoa (1893)
Federico Echevarriak merkataritza itunen kontrako diskurtsoa (1893-12-09)
Testuingurua
1893ko abenduaren 9an, Bilbon, Federico Echevarria enpresari, diputatu eta senatari liberalak mitin protestan hitzaldi bat eman zuen. Hitzaldi honen zati honek, Espainiaren eta Alemaniaren arteko merkataritza itunaren aurkako Echevarriaren argudioak jasotzen ditu.
Echevarriaren salaketa
Echevarriak salatu zuen itun "tamalgarri" horrek 1892tik indarrean zegoen aduana sistema protekzionista desegingo zuela. Ondorioak latzak izango zirela aurreikusi zuen: etorkizuneko industria ekimenak hondatzea eta lehendik zeuden lantegiak kaltetzea. Bizkaiko enpresa kaltetuei buruzko zerrenda bat ere aurkeztu zuen.
Echevarriaren eskaera
Echevarriak gobernuari ituna baztertzeko eskatu zion, Bizkaiarentzat eta Espainia osoarentzat kaltegarria izango zelakoan.
Testuinguru historikoa
XIX. mendearen amaieran, Bizkaian industria iraultza bete-betean zegoen. Bizkaiko industriak Espainiako merkatuarekiko menpekotasun handia zuen eta politika ekonomiko protekzionistaren beharra zuen. Industrializazioa, Europako iparraldean baino beranduago iritsi zen Espainiara, eta lurralde batzuetan bakarrik gertatu zen: Katalunia, Euskal Herria eta Madril.
Euskal Herrian, Bizkaia eta Gipuzkoa izan ziren industrializazioaren aitzindariak, Bizkaikoa izanik lehenengoa eta indartsuena. Bizkaiko industriak Espainiako merkatuan oinarritu behar izan zuen, eta, beraz, neurri protekzionistak eskatzera behartuta zegoen.
1841ean, aduanak kostaldera eraman zirenean, Euskal Herria Espainiako merkatuan integratu zen, eta horrek Bizkaiko industrializazioa bultzatu zuen.
Bilboko merkatari talde batek Labe Garaiak sortu zituen, baina kapital falta zela eta, burdina esportatu behar izan zuten industrializazioarekin jarraitzeko. Bessemer bihurgailuaren aurkikuntzak, altzairua egiteko burdin mea ez fosforikoa erabiltzea eskatzen zuenez, Bizkaiko burdin mearen esportazioa handitu eta kapital handiak pilatu zituzten Bizkaiko burgesek.
Hirugarren Karlistadak prozesua eten zuen, baina gerra amaitu ondoren, burdinaren esportazioari berriro ekin zioten.
Lortutako kapitalekin industria iraultza gauzatu zen, batez ere siderurgia eta ontzigintzan inbertituz.
XIX. mendearen azken laurdenean, siderurgiaren hazkundean eragin handia izan zuen estatuaren politika protekzionistak. Inportazioei muga-zergak ezarriz, barne merkatua kanpoko konpetentziatik babesten zuen. Bizkaiko siderurgiak bere produktua Espainiako merkatuan saltzen zuen. Mende amaierako krisialdiaren eta kanpoko merkatuen galeraren ondorioz, enpresari espainiarrek neurri protekzionistak eskatu zizkioten estatuari. Politika horren sustatzaile nagusiak, besteak beste, Federiko Echevarria bera, Bizkaiko siderurgiaren enpresariak izan ziren. Protekzionismoa ezartzeko presioa egiteko, 1893an Liga Vizcaina de Productores sortu zuten.