Faktore Fisikoak eta Giza Faktoreak Nekazaritzan

Faktore Fisikoak

Inguru Naturala: Iraganeko Garrantzia

Faktore fisikoek iraganean zuten garrantzia galdu dute gaur egun.

Erliebea

Erliebea: Altitude ertaina eta malda handiak. Ondorioz, higidura handitu eta mekanizazioa zaildu egiten da.

Klima

Klima: Prezipitazio urriak eta irregularrak, ekaitzak eta txingorra ohikoak. Tenperatura muturrekoak (izozteak edo eguzkiaren erradiazio indartsua) eta idortasuna nahiko handia.

Lurzorua

Lurzorua: Kalitate eskasa, ingurune askotan higadura-arazoak, eta ondorioz, emankortasuna gutxitu.

Giza Faktoreak

Nekazaritza-Egitura

Tradizionala vs. Gaur Egungoa

Nekazaritza Tradizionala: Eskulan ugari eta ustiategi txikiak edo handiak modu estentsiboan landuak, teknologia atzeratuarekin. Ondorioz, etekina txikia eta ekoizpena autokontsumora eta barruko merkaturako bideratua.

Nekazaritza Gaur Egungoa: Ustiategien tamaina handiagotu, intentsifikazio handiagoa eta aurrerapen teknologikoak gehitu. Ondorioz, etekina handitu eta ekoizpena espezializatu da.

Landako Biztanleria eta Aldaketak

• Nekazaritza-jardueretan okupatutako biztanleria urria (2007an %4,5) eta zaharra.

Arrazoi nagusia, 1960-1975ean gertatutako nekazaritza exodoa:

• Nekazaritza-eginkizunak mekanizatu eta industriak eta hiriko zerbitzuek biztanleak erakarri zituztelako. Ondorioz:
• Mendiko eta Iberiar penintsularen barrualdeko landa inguru atzeratuenak biztanleria gabe geratu.

Nekazaritza-Ustiategiak eta Aldaketak

Nekazaritza-espazioa lursailetan eta nekazaritza-ustiategietan antolatzen da:

• Lursailak: Muga zehatzeko lurrak eta jabe batenak dira.
• Ustiategiak: Nekazaritza-ekoizle batek landutako lursailen multzoa.

Ustiategien Tamaina Fisikoa

• Ustiategi txikia: (<10 ha) Kopuru osoaren %67,6 eta erabilitako nekazaritza-azaleraren %9,9 hartzen du.
• Ustiategi handia: (>100 ha) Kopuru osoaren %4,9 eta erabilitako nekazaritza-azaleraren %58 hartzen du.

Edukitza-Erregimena

Lurraren gaineko jabetza maila da:

• Zuzena: Jabea eta nekazaritza-ustiatzailea pertsona bera da. Espainian erregimen nagusia (%74).
• Zeharkakoa: Jabeak lurraren ustiapena beste bati utzi dio. Uztaren ehuneko bat ordaintzearen truke (partzuergoa) edo errenta bat ordaintzearen truke (errentamendua).