Baliabideen ustiapena eta ingurumenaren babesa: kausak, ondorioak eta neurriak

• Baso naturalaren desagertzea: bi arrazoirengatik ematen da: sutea ala gehiegizko tala, horrek basamortutzea dakar.
• Animalien desagertzea: espezie batzuk desagertzeko zorian daude, edo jada desagertu dira. Fenomeno hau animalien habitata aldatzearen edo gehiegizko ehiza dela eta sortzen da.
• Berotegi efektua: lurrazalak beroa galtzeko gaitasuna galdu du, gasen kontzentrazio handia dela eta. Hori dela eta, planetako tenperatura etengabe igotzen da.
• Euri azidoa: gas toxiko batzuek, ur lurrunarekin nahastean, euri azido arriskutsuak sortzen dituzte.
• Ozono geruza mehetzea: CFC gasek ozono geruza suntsitzen ari dira, horregatik, eguzkiak dituen izpi ultramoreak xurgatzeko gaitasuna galtzen ari da.
• Marea beltza: petrolioa itsasoetara isurtzeak ingurumen-kalte handiak dakartza.

Etxebizitzak edo azpiegiturak eraikitzerakoan, gizakiok paisaia naturalak eraldatzen ditugu. Horren adibide dira ibilbidea aldatu duten ibaiek, moztutako basoak, drainatutako aintzirak, etab. Hala ere, paisaia naturala zenbat aldatzen den arabera, eta eraikuntza inguruko paisaiarekin duten loturaren arabera, urbanizazioak kalte gehiago edo gutxiago egin dezake. Hiriguneetan eraldaketa hau askoz bortitzagoa da, eta munduko biztanleriaren erdia baino gehiago hirietan bizi dela kontuan izanik, urbanizazioak eragindako eraldaketek inpaktu handia izan dutela adieraz dezakegu. Paisaia naturalak hondatzeaz gain, hiriguneek sekulako kutsadura sortzen dute biztanle kontzentrazio handietako guneetan, han industriak kokatzen baitira.

Azken 50 urteetan zehar klima aldaketarekin amaitzeko eta garapen iraunkorra bilatzeko zenbait bilera eta gailur eman badira ere, honakoak izan dira entzute handien izan dutenak:

• Biosferari buruzko konferentzian (Paris, 1968), ingurumena babesteko proposamenak eztabaidatu ziren lehenengoz.
• Ingurumena eta garapenari buruzko konferentzian (Rio de Janeiro, 1992), agenda 21 plana adostu zen, energia eta kutsadura murriztea eta herrialde aberatsenen BPGaren %0,7 garapen bidean dauden herrietara bideratzea.
• 1997an klima aldaketari buruzko gailurra ospatu zen Kioton (Japonia), Kiotoko protokoloa sinatu zen, gas kutsatzaileen igorpenak murrizteko.
• Klima aldaketaren gailurrean (Paris, 2015) garapen iraunkorrerako helburuak finkatu ziren, 15 urtetan klima aldaketaren arazoa konpontzeko asmoz.

Europar Batasunak bultzatutako proiektu bat da, ekosistema eta ingurumenarekiko errespetua sustatzeko. Espezie eta habitat garrantzitsuak dituzten lurralde europarrak daude bertan, eta horien epe luzerako biziraupena du helburu. Espezie eta habitat horiek kontserbatzeko araudi eta kudeaketa prozesuak definitzen dira.

Espainiak natura babesteko neurri propioak hartu ditu, nazioarteko akordio nagusien parte izateaz gain. Naturgune babestuak ezarri dira intereseko elementu naturalak mehatxatuta dauden tokietan. Espainiako legediak zenbait babes-figura desberdintzen ditu: Parke nazionalak, parke naturalak, monumentu naturalak, paisaia babestuak, erreserba naturalak eta itsas eremu babestuak.

Energia aurreztea berogailua eta argia itzaliz erabiltzen ez direnean, erosi eta botatzeko produktuak ez erosten saiatzea, aerosol ekologikoak erabiltzea CFC gasak igortzen ez dituztenak, etxeko hondakinak birziklatzea dagozkien edukiontzietan, olioa eta produktu kimikoak hustubidetik ez botatzea, paper birziklatua erabiltzea, ura arduraz eta neurriz erabiltzea, erabiltzen ez ditugun etxetresna eta altzariak garbigunera eramatea, garraio publikoa edo motorrik gabeko gailuak erabiltzen saiatzea.