Fabrikazio Prozedurak: Deformazio, Moldeaketa eta Metalen Prozesu Nagusiak
Fabrikazio prozedurak
Fabrikazio prozedurak objektuen eta egituren fabrikazioan erabiltzen diren prozesuak dira. Makina gehienak elkarren artean lotuta dauden piezez osatuta daude.
- Prozesua: eragiketa sekuentzia zehatz baten bidez produktu baten forma jakina ematea.
- Prozedura: forma lortzeko printzipio berberak erabiltzen dituzten prozesuen multzoa.
- Fabrikatu: produktu bat lortzeko prozedura, forma emateko erabilitako printzipioaren araberakoa.
Deformazio bidezko fabrikazio prozedurak
Materia deformatuz forma lortzen da.
Hautsen metalurgia
- Materia hauts egoeran.
- Prentsaketa eta trinkotzea.
- Sinterizatzea (%60-70era berotuz).
- Kalibratzea.
- Amaierako tratamendua.
Moldeaketa eta fusio bidezko konformazioa
Materiala likido bihurtu eta nahi den formako moldean isurtzen da. Forma askotako piezak lor daitezke, eta prezisio handiko piezak lortzeko mekanizazio beharrik ez dute.
Kontuan hartu beharreko alderdiak:
- Moldeak tenperatura altuan ez deformatzea.
- Airea uzteko zuloak solidotze-urratsa homogeneoki egiten laguntzea.
- Tenperatura altuak oxidazioa bultzatzen du.
- Tenperatura baxuak plastikotasuna galarazten du.
- Moldearen tenperatura kontrolatzea.
Grabitate bidezko galdaketa
- Galdaketa molde iraunkorretan: altzairuzko edo fundizio grisezko moldeak erabiltzen dira. 1000 ºC-tik gorako galdaketarako egokia da. Bi zati itxi daitezke. Azkarra da eta akabera onak ematen ditu, baina moldea fabrikatzea oso neketsua da (molde hauek kokila deitzen dira).
- Molde birakari bidezko galdaketa: hodiak edo piezak fabrikatzeko erabiltzen da. Abiadura handian biratzen ari den molde baten barruan likidoa isurtzen da, eta indar zentrifugoari esker metala moldearen paretetan itsasten da.
- Argizari galduko galdaketa: modeloa argizarizko, hare zeramiko berezizko edo igeltsuzko materialez estaltzen da, eta lehortzen utzi ondoren moldea berotzen da eta argizaria urtzen da. Argizaria berrerabiltzeko biltzen da.
Presio bidezko galdaketa edo injekzioa
Materiala presioz sartzen da molde egonkorretan, prentsa batzuekin lotuta daudenak. Aleazio arinezko piezak fabrikatzeko egokia da, eta fusio tenperatura baxuko metal eta plastikoentzat erabiltzen da. Molde metalikoa da, konplexua eta garestia, eta ekoizpen handietarako erabiltzen da.
Hotzean eta beroan egindako materialaren deformazioa
Kontuan hartu behar dira plastikotasuna, erresistentzia mekanikoa eta elastikotasuna.
- Beroan: azaleko herdoiltzea, akabera txarrak, zehaztasun gutxi, ekipamendu garestia eta mantentze lan zailak.
- Hotzean: propietate mekanikoak hobetzen dira, gainazaleko akabera oso onak dira, makineria oso potentea behar da, eta material guztiek ez dute jasan.
Beroan
- Galdaketa jarraia: metal urtuz ontzi bat betetzen da, eta hoztutako zulo batetik pasatzen da, forma hartzeko. Zuluaren sekzioaren formako tira amaigabea lortzen da. Bertikalki erortzen da eta arku bidez horizontalki jartzen da; soplete batzuekin neurrira moztzen da. Barrak tenperatura altua aprobetxatuz zuzenean laminazio trenetara bidaltzen dira edo forja makinatik pasarazten dira, profil desberdineko barrak edo piezak lortzeko.
- Laminazioa: burdindun materialekin erabiltzen da. Altzairuzko lingote bero bat arrabolen artetik pasarazten da lodiera murrizteko. Laminazio trenen produktu ezagunenak txapa, hodi eta profilak dira, sendotasun desberdinekoak.
- Forja: fusio tenperatura baino gutxiago berotzen da eta mailuaz edo prentsaz kolpatuz forma ematen zaio, hautsi gabe. Barren luzaketarako, errekalkatzeko eta estanpatzeko erabiltzen da.
- Estrusioa: zulo batetik pasarazten da, zuluaren formako barria lortzeko.
Hotzean
- Laminatua: berotu gabe egiten da, lodiera txikia murrizten da, garbitasuna eta gainazal onak lortzeko.
- Estanpazioa: txapa bi matrizeen artean jartzen da. Prentsa batez matrizea ixten da eta txapak matrizean forma hartzen du.
- Tolesketa: piezaren profila aldatuz tolestea makina batez egin daiteke.
- Enbutizioa: txapa zapaltzaile batek eutsita dago, matrize baten aurka presionatzen da eta puntzoi batek matrizearen forma hartzen du. Sistema guztia prentsa batean sartuta dago.
- Trefilaketa: alanbrea lortzeko erabiltzen da, hari fin eta erresistentzia handiagokoak lortzeko. Hotzean egiten denez gogortzen da; amaieran alanbrea berotzen da gogortasuna kentzeko.