Euskarazko prentsa: historia, bilakaera eta iraultza digitala

Laburpena

Testuak euskarazko prentsaren bilakaera laburbiltzen du, Frankoren diktaduraren ondoren sortutako lehen aldizkariekin hasita, Egunkaria eta Berria egunkarien historiarekin jarraituz. Herri-prentsaren ezaugarriak eta Interneten eragina ere azaltzen ditu, euskarak sarean duen tokia barne.

Funtsezko puntuak

Frankoren diktadura amaitu ondoren euskarazko aldizkariak sortu ziren: Goiz-Argi, Anaitasuna eta Zeruko Argia.
Egunkaria 2003an itxi zuten Euskal Herriko egoera politikoagatik; Berria izan zen euskarazko bigarren egunkaria.
Herri-prentsaren ezaugarriak: doakoa da, herriko berriak jasotzen ditu eta herritar guztientzat egina dago.
Herri-prentsa administrazioaren diru-laguntzei eta publizitateari esker finantzatzen da.
Internetek euskarri fisikoaren oztopoa saihestu du, eta edonork jar dezake edozer sarean.
Deia eta Egin egunkariek bi hizkuntzatan jarduteko asmoa utzi zuten merkatu-irizpideak zirela eta.

Frogatu zeure burua

Lehen urratsak

Francoren diktadura amaitu ondoren, euskarak ere izan zezakeen zegokion tokia eguneroko prentsan.

Euskarazko aldizkariak sortu ziren lehenik (Goiz-Argi, Anaitasuna eta Zeruko Argia), eta bi hizkuntzatako egunkariak gero (Deia eta Egin).

Iparraldean, Herria izeneko astekaria argitaratzen zen eta argitaratzen da gaur egun ere.

Informazio-aldizkariei dagokienez, Zeruko Argiak edo Argiak iraun du gaur arte euskarazko kazetaritzan erreferentzia izaten.

Deia eta Egin egunkariek, aldiz, bi hizkuntzatan jarduteko hasierako asmoa laster utzi zuten albo batean, merkatu-irizpideek eraginda.

Beraz, diktadura amaitu eta urte askoan, euskarak ez zuen izan euskarazko egunkaririk.

Egunkaria eta Berria

Kalean zen Gerra Zibilaren ondorengo euskarazko lehen egunkaria: Egunkaria. Herri-ekimenez sortutako proiektua izan zen.

Oztopo ugari gainditu behar izan zituen hasieran, baina egindako lanarekin normalizatuz joan zen bere jarduna.

Euskal Herriko eta munduko berriak, politika, kirola, kultura eta beste hamaika gai euskaraz irakurtzeko aukera zeukan euskaldunak azkenik.

Proiektu egonkorra zenean, itxi egin zuten, 2003an, Euskal Herriak bizi zuen egoera politikoagatik.

Laster, euskarazko bigarren egunkaria kalean zen: Berria.

Euskarazko herri-prentsa

Azken urteotan indar handia hartu du euskarazko herri-prentsak. Nagusitu den herri-prentsa honen ezaugarriak hiru dira:

Doakoak dira.
Herriko berriak jasotzen dituzte.
Herritar guztientzat eginak dira.

Egunkari handiek baino orri gutxiago dituzte, eta doakotasuna administrazioaren diru-laguntzei eta publizitateari esker lortzen da. Herriko albisteak biltzen ditu eta, horrela, hurbil-hurbileko informazioa jasotzen du irakurleak.

Jorratzen diren gaiak hurbilekoak direnez, horrek ahalbidetzen du herritar askorentzat informazioa interesgarria izatea.

Iraultza teknologikoa

Internet mundu osoko iraultza izan da. Internetek milioika pertsonaren bizimodua aldatu du.

Sareak daukan onuretako bat merkea izatea da. Internet sortu arte, euskarri fisikoa behar zuen edozein jarduerak: disko bat, liburu bat, aldizkari bat...

Euskarak duen merkatu txikirako, hori desabantaila ikaragarria zen, baina Internetek euskarri fisikoaren arazoa saihestu du; edonork jar dezake edozer sarean, eta euskarak jakin du bere tokia hartzen Interneten.

Ohiko galderak

Zein izan ziren euskarazko lehen aldizkariak diktadura amaitu ondoren?

Goiz-Argi, Anaitasuna eta Zeruko Argia izan ziren euskarazko lehen aldizkariak. Gero, Deia eta Egin bi hizkuntzatako egunkariak sortu ziren.

Noiz itxi zuten Egunkaria eta zergatik?

Egunkaria 2003an itxi zuten, Euskal Herriak bizi zuen egoera politikoagatik. Proiektu egonkorra zen garaian gertatu zen.

Zein dira herri-prentsaren ezaugarriak?

Doakoak dira, herriko berriak jasotzen dituzte eta herritar guztientzat egin dira. Egunkari handiek baino orri gutxiago dituzte.