Euskal Nazionalismoa: Sabino Arana eta Alderdi Nazionalista
SAILKAPENA
Testu-mota
Jatorriaren aldetik: lehen mailako iturria, forma aldetik: zirkunstantziala, Edukia aldetik: politikoa. -egilea: Zentroaren sortzailea ziuraski Arana anaiak, beraz testu kolektiboa.- Data eta tokia: Bilbon 1894ko maiatzaren 24a. Hartzailea:, euskal nazionalismo jarratzaileei beraz testu publikoa-Helburua: Euskaldun Batzokija zentroaren sorrera eta arautzen zuten estatutuak jakinaraztea.
ANALISIA
Ideia nagusia: euskal nazionalismoaren jarratzaileen artean batasun eta adiskidetasun loturak egitea. Ideia nagusia ulertzeko Jaungoikoa eta Lagizarra leloa ulertu behar da.
Jaungoikoa
Nazionalismoaren erlijioa katolikoa, apostolikoa eta erromatarra da (3.artikulua)
Legizarra
Bizkaia independente eta foruetan oinarritua, euskara hizkuntza ofiziala (4.artikulua). Erlijioaren eta politikaren arteko harmonia (5.artikulua). 8.artikuluan zazpi lurraldek EH eratzen dute baina bakoitzaren autonomiari kalte egin gabe.
IRUZKINA
Euskal nazionalismoa XIX. mendearen bukaeran jaio zen Bizkaian, geroago beste probintzietan. Euskal nazionalismoaren sortzailea Sabino Arana izan zen. Bera Alemaniarretan oinarrituz, Nazio kontzeptua bereganatu zuen. Zenbait faktoreek lagundu zuten nazionalismoa ernetzen Bizkaian, baina batez ere industrializazioa. Sabino Aranaren ideologia, erligio katolikoaren eta karlismo erradikalean oinarritzen zen.
ONDORIOAK
Euskaldun Batzojikaren sorrerak nazionalismo jarraitzaileak erakarri nahi zuten, nazionalistentzako aisia zentrotzat hartua. Zentro estatutuak Sabinon oinorritu eta Bizkai-Batzaarraren menpean geraratu, ideologia nazionalista parte bat bezala. Argi dago erlijioak eta jatorriak duten garrantzia euskal nazionalismoan. Horregatik maketo-teoria eta eta imigranteak botazean oinarritu zen, non gizarte-eredu batean imigrazioa ezinbestekoa izan zen ekonomiaren garapenerako.