Euskal narratiba 1969-1976: aro modernoa eta "Egunero hasten delako"
Laburpena
Dokumentuak euskal narratibaren aro modernoaren bigarren aldia (1969-1976) aztertzen du, frankismoaren kontrako oposizio politikoaren testuinguruan. Eleberrigintzaren ezaugarri nagusiak azaltzen ditu eta Ramon Saizarbitoriaren "Egunero hasten delako" (1969) eleberria laburtzen du. Azkenik, 1976tik aurrerako hirugarren aldiaren ezaugarriak eta idazle aipagarriak aurkezten ditu.
Funtsezko puntuak
- Aldi honetan euskal narratibaren modernizazio bideak aurrera egiten du "Egunero hasten delako" eleberriarekin.
- Eleberrigintza honek pertsonaiaren irudia eta garrantzia auzitan jartzen ditu.
- Narratzaile anonimoa dago eta analisi psikologikoa baztertzen da.
- Garrantzitsuena eleberriaren forma da: kontatzearen abentura, ez abentura kontatzea.
- "Egunero hasten delako" (1969) Gisèle Bergier neskaren abortu-bidaia kontatzen du Riemmesera.
- Hirugarren aldian (1976tik aurrera) euskal narratiba erabat asentatuta dago.
Bigarren Aldia (1969-1976)
Aldi honetako hasierako urteetan, frankismoaren kontrako oposizio politikoa etengabe indartzen hasi zen. Testuinguru honetan kokatzen dira ETAren sorrera, errepresioaren areagotzea, ikastolen mugimenduaren hasiera, gau-eskolak, aldizkariak, jaialdiak, Ez Dok Amairu taldearen sorrera, Euskara Batuaren sorrera, eta manifestazio eta kale-istilu sutsuagoak. Giro horretan, euskal narratibaren modernizatze bideak koska bat aurrerago egiten du "Egunero hasten delako" eleberriarekin, Ramon Saizarbitoriaren obra honek urratze-lan garrantzitsua burutu baitzuen.
Eleberrigintzaren ezaugarriak:
- Auzitan jartzen du pertsonaiaren irudia eta garrantzia.
- Eleberrigileak desagertu egiten du eleberritik.
- Narratzaile anonimoa, objektibotasun osoz kontatzen da ikusten dena.
- Pertsonaiaren analisi psikologikoa baztertu egiten da.
- Garrantzitsuena eleberriaren forma da, nola dagoen kontatua eta antolatua. Kontatzearen abentura, ez abentura kontatzea.
- Irakurleari sortzaile izatea eskatzen zaio, esan gabekoak ondorioztatuz.
Ramon Saizarbitoria
Donostian jaioa. Ekonomia- eta soziologia-ikasketak egin zituen Friburgon, Suitzan. Bere lanen artean daude: "Egunero hasten delako", "Ehun metro", "Ene Jesus", "Hamaika pauso", "Bihotz bi", eta "Kandinskyren tradizioa".
Egunero hasten delako (1969)
Gisèle Bergier izeneko neska gazteak Riemmes-era abortatzeko asmoz egiten duen bidaia da eleberriaren gaia. Mediku batetik bestera ibili ondoren, lortzen du helburua. Bakarrizketa bat garatuz lortzen da kontaketa. Pertsonaia berritsu batek darama kontaketaren harietako bat, bestea abortu-bidea; Gisèleren ibileraren kontuak. Biak daude loturik. Ikuskera objektiboa ematen zaio horrela. Estilo arina, saltaria, bizkorra. Elipsiaren erabilera bikaina.
Koldo Izagirre
Bernardo Atxaga
Xabier Amuriza
Hirugarren Aldia (1976tik aurrera)
Euskal narratiba erabat asentaturik dago aldi honetan, edozein gai, edozein motako idazleak... topa ditzakegu aldi honetan.
Idazle aipagarrien artean daude: Joseba Sarrionandia, Arantxa Urretabizkaia, Joan Mari Irigoien, Harkaitz Cano, Bernardo Atxaga, Joxemari Iturralde, Unai Elorriaga, Itxaro Borda, Pako Aristi, Jon Arretxe, Koldo Izagirre, eta Edorta Jimenez.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Noiz argitaratu zen "Egunero hasten delako"?
Eleberria 1969an argitaratu zen, eta Ramon Saizarbitoriaren obra da. Dokumentuaren arabera, aldi honetako urratze-lan garrantzitsuenetako bat izan zen.
Zer kontatzen du "Egunero hasten delako" eleberriak?
Gisèle Bergier izeneko neska gazte baten bidaia kontatzen du, abortatzeko asmoz Riemmesera egiten duena. Mediku batetik bestera ibili ondoren lortzen du helburua.
Zein ezaugarri ditu eleberrigintza honek?
Pertsonaiaren irudia auzitan jartzen du, eleberrigileak desagertu egiten du eta narratzaile anonimoa erabiltzen du objektibotasun osoz. Irakurleari sortzaile izatea eskatzen zaio, esan gabekoak ondorioztatuz.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.