Euskal Gramatika Oinarriak: Perpausa eta Jatorri Atzizkiak

Perpausa eta Sintagmak

Perpausa esanahi osoa duen hizketako atalik txikiena da, eta bi osagai nagusi ditu: izen-sintagma eta aditz-sintagma. Normalean, izen-sintagmak subjektu-funtzioa izan ohi du perpausean, hau da, ekintzaren egilea adierazten du. Aditz-sintagmak, berriz, predikatu-funtzioa betetzen du.

Izen-sintagmaren Elementuak

Izen-sintagman agertzen diren elementuak, funtsean, hiru sailetakoak dira:

• Ardatz-elementuak
• Elementu Atributiboak
• Elementu Determinatzaileak

Elementuen Funtzioak

• Ardatz-elementuak: Izen-sintagmaren ardatza osatzen dute.
• Elementu Atributiboak: Elementu hauek izena kalifikatzen eta definitzen dute.
• Elementu Determinatzaileak: Izena mugatzen eta determinatzen dute.

Jatorria Adierazten duten Atzizkiak

Atzizki hauek nolabaiteko jatorria adierazten dute. Ar-, tar-, eta dar- atzizkiak izenei eransten zaizkie jatorria adierazteko, honako arau hauek jarraituz:

-tar, -dar, -ar Atzizkien Erabilera

• -tar: Silaba bat edo bi dituzten edo kontsonantez amaitzen diren izenekin.
• -dar: M, N, L letrez amaitzen diren izenekin.
• -ar: Bi silaba baino gehiago dituzten izenekin eta bokalez edo T, D letrez amaitzen direnekin.

-(e)ko Atzizkia

• -(e)ko: Leku-izenei loturik jatorria adierazten du.