Euskadiko Biztanleria: Dentsitatea, Banaketa eta Erronkak
Euskadiko Biztanleria: Dentsitatea eta Banaketa
Euskadi, 2.167.166 biztanlerekin, Espainiako zazpigarren autonomia-erkidegorik populatuena da, herrialdearen biztanleriaren %4,6 inguru hartuz. Biztanleria-dentsitateari dagokionez, bertakoa 299,58 bizt./km²-koa izanik, Espainiakoa (92,02 bizt./km²) eta Europakoa (72,99 bizt./km²) baino handiagoa da.
Immigrazioaren Eragina
Hasteko, kontuan izan behar da EAE immigrazio-eskualdea dela, eta horrek eragina duela biztanleriaren banaketan. XX. mendearen erdialdetik 1975era arte, industrializazioa gehien garatu zen urteetan, hain zuzen ere, penintsularen barrualdeko biztanleak Euskadira joan ziren lan bila. Hauek Bizkaiko eta Gipuzkoako kostaldeetan eta, neurri txikiago batean, Araban kokatu ziren; batez ere, hiri-industria nukleo handietan ezarri ziren. Hortaz, landa-inguruak izan ziren, eta oraindik dira, dentsitate gutxieneko eremuak.
Bizkaiko Biztanleria
Bizkaiak, EAEko biztanleriaren erdiarekin (1.140.285 biztanle), biztanle-dentsitaterik handiena du (514,7 bizt./km²-koa); Espainian bakarrik Madril eta Bartzelona gainditzen dute datu hori. Hau Bilbo Handiaren inguruan kokatzen da batez ere: Portugalete, Sestao, Getxo eta Basauri inguruan, besteak beste. Gainerako inguruetan, berriz, Durangon eta Gernika-Bermeon salbu, dentsitatea ez da oso handia, batez ere Enkarterrietan eta Arratia-Nerbioin. Hemen, gainera, Euskadiko atzerritar ehunekorik baxuena dago, %4,6koa, hain zuzen ere.
Gipuzkoako Biztanleria
Gipuzkoak, bere aldetik, 706.986 biztanle ditu; beraz, biztanleria-dentsitate handiko lurraldea da (357 bizt./km²). Kontzentrazio handienak Donostia aldean daude, eta Bizkaian ez bezala, gainerako inguruetako biztanleriaren banaketa orekatuagoa da, atzerritarren ehunekoa ere %5,4koa izanik.
Arabako Biztanleria
Azkenik, Araba dugu. Probintzia hau, autonomiako hiriburua bertan izan arren, despopulatuena da, 319.895 biztanlerekin, eta betiere kontuan izanik atzerritarren ehunekorik handiena bertan dugula (%7,4). Hori dela eta, biztanleria-dentsitatea baxua da (105,5 bizt./km²), hiriburuan, Gasteizen, pilaketa handienak egonda. Dentsitate txikienak Arabar Errioxan, Gorbeia inguruan eta Arabako haran eta mendietan aurkitzen ditugu.
Hiri-Kontzentrazioa eta Deskontzentrazioa
Euskadiko ezaugarri bat da, beraz, aurretik ikusi dugunez, hiriburuetan jende asko pilatzen dela, eta 30.000-10.000 biztanle bitarteko hiriak dauden bitartean, 5.000 herritarretara iristen ez diren udalerriak daudela. Horrexegatik, pilaketa-arazoak direla eta, azken urteotan hiri-deskontzentrazioko prozesuaren eraginez, hiri handiek (Bilbo eta Donostia) biztanleak mugako udalerrietara bidaltzen ari dira.
Erronka Demografikoak
Hala ere, kontuan hartzekoa da EAEko biztanleria zaharturik dagoela; izan ere, 1975eko birmoldaketa industrialaren ondoren biztanleria asko erkidegotik joan egin zen, eta gainera, euskaldun emakumeen ugalkortasun-indizea 1,3koa da, belaunaldiaren berritzea ziurtatzeko beharrezkoa den 2,1en azpitik dagoena. Hori dela eta, biztanleria gaztetzeko beharrezkoa litzateke etorkinen etorrera.