Espainiako Lurralde Antolaketa eta EAEren Egitura

Udalerriak

8.100 udalerri baino gehiago daude. Udalek gobernatzen eta administratzen dituzte udalerriak, eta udaleko kideak zinegotziak eta alkatea dira.

Probintziak

Udalak 50 probintziatan daude antolatuta, eta probintzietako diputazioen edo beste erakunde ordezkatzaile batzuen ardura da hori. Uharteek beren administrazio propioa dute: Kanarietan Cabildoak eta Balearretan Kontseiluak.

Autonomia Erkidegoak eta Hiri Autonomoak

Probintziak 17 autonomia erkidegotan eta 2 hiri autonomoetan daude antolatuta.

Autonomia Erkidegoen Egitura

Autonomia erkidego bakoitzak autonomia estatutua du, eta hor jasotzen da zein eskumen dituen eta zein gobernu erakunde:

• Gobernu autonomoa
• Legebiltzarra edo Parlamentua
• Auzitegi Nagusia

Autonomia erkidego bakoitzean, gobernuko ordezkaria dago. Gobernuak izendatzen du ordezkari hori, hiru funtzio nagusi betetzeko:

1. Gobernua ordezkatzea.
2. Autonomia erkidegoetan Estatuko Gobernua ordezkatzea.
3. Estatuko autonomia erkidegoetan Estatuko Administrazioa zuzentzea eta Estatuko eta autonomia erkidegoko administrazioak koordinatzea.

Euskal Autonomia Erkidegoa (EAE)

EAE erkidego txikia da. Mugak hauek ditu:

• Iparraldean: Kantauri Itsasoa
• Ekialdean: Nafarroa
• Hegoaldean: Errioxa
• Mendebaldean: Kantabria eta Gaztela Mantxa

Autonomia Estatutua

Gernikako Estatutua dago indarrean, 1979ko urriaren 25etik, erreferendum bidez gehiengo osoz onartu zenetik.

Autonomia erkidego bakoitzak berezko eskumen multzo bat hartzen du bere gain, eta EAEren kasuan, Gernikako Estatutuan adierazita daude, besteak beste, osasungintzan, hezkuntzan, polizian, nekazaritzan eta arrantzan.

EAEko Erakundeak

EAEko botereak erakunde hauen bidez gauzatzen dira:

• Eusko Legebiltzarra: Organo legilea da, eta bere funtzioen artean dago aurrekontuak onartzea eta Gobernua kontrolatzea.
• Lehendakaria: Erkidegoaren ordezkari nagusia da. Legebiltzarrak hautatu eta Erregeak (estatuburua den aldetik) izendatzen du.
• Eusko Jaurlaritza: Lehendakariak izendatutako sailburuek osatzen dute. Erkidegoko funtzio betearazlea eta administratiboa betetzen ditu.