Espainiako Historia Garaikideko Testu Dokumentalak

1. 1812ko Cadizko Konstituzioa

Lehen mailako iturri historiko eta juridiko konstituzionala da, La Pepa izenez ezaguna. 1810ean idatzi eta 1812an aldarrikatu zen, Espainian Antzinako Erregimenarekin amaitzeko eta iraultza liberalaren oinarriak jartzeko helburuarekin.

Analisia

• 1. art: Bi hemisferio espainiarren batasuna aldarrikatzen du.
• 3. art: Nazioaren subiranotasuna ezartzen du.
• 8. art: Berdintasun juridikoa eta fiskala.
• 12. art: Estatu konfesional katolikoa.
• 14. art: Monarkia moderatu heredagarria.
• 15-17. art: Aginteen banaketa (legegilea, betearazlea eta judiziala).

2. Pertsiarren Manifestua (1814)

Lehen mailako iturri historiko eta politikoa da. 1814ko apirilaren 12an argitaratu zen, Fernando VII.a Espainiara itzuli zenean. 69 diputatu absolutistek idatzia, Cadizko Konstituzioa baliogabetzeko eta absolutismoa berrezartzeko helburuarekin.

Analisia

• 1. paragrafoa: Botere hutsunea eta pertsiarren ohituraren konparazioa.
• 2. paragrafoa: Monarkia absolutuaren defentsa, jainkozko jatorria argudiatuz.

3. Mendizabalen Desamortizazioa

1836ko otsailaren 21ean Gaceta de Madrid egunkarian argitaratutako dekretua da. Elizaren ondasunak desamortizatzeko neurria, zor publikoa murrizteko eta jabetza pribatua sustatzeko helburuarekin.

Analisia

Mendizabalek liberalismo ekonomikoaren printzipioak aplikatu zituen. Helburu nagusiak Ogasuna betetzea eta Maria Kristinaren aldeko jabeen klase berri bat sortzea ziren.

4. Burdinbideen Lege Orokorra (1855)

Isabel II.aren garaiko (Biurteko Progresista) lege juridikoa da. Trenbidearen eraikuntza bultzatzeko eta liberalismo ekonomikoa ezartzeko sortu zen.

Analisia

• 4. eta 6. art: Eraikuntzarako gobernuaren onespena behar da.
• 19. art: Kapital atzerritarraren babesa.
• 30. art: Trenbidearen zabalera (1,8m), Europakoarekin alderatuta desberdina zena.