Espainiako Garraio Azpiegiturak: Errepide eta Trenbide Sareen Azterketa
Errepide-sarea
Deskribapena eta Eskumenak
Sarearen gaineko eskumenak banatuta daude. Estatu sareak herrialdeko biztanle gune nagusiak lotzen ditu, baita nazioarteko sareak ere.
Diseinua
Errepide-sarearen diseinua erradiala da, Madril erdigune duela eta periferian portu-hiri nagusiak lotuz. XVIII. mendean Borboiekin sortu zen, eta 1960ko hamarkadan finkatu zen.
Ezaugarri Teknikoak
Ezaugarri teknikoetan alde nabarmenak daude. Espainiak ahalmen handiko bide kilometro gehien ditu Europan, eta beste errepide batzuen kalitatea ona da orokorrean.
Zirkulazioa
Bidaiarien eta salgaien barne-zirkulazioa errepide bidez egiten da nagusiki, atetik aterako garraiobidea baita.
Lurralde arteko Desorekak
Intentsitate eta irisgarritasun desorekak daude:
- Sareen trinkotasuna handiagoa da erkidego dinamikoenetan; biztanle gutxiko edo ez-dinamikoetan, berriz, txikiagoa.
- Zirkulazio dentsitate handiagoa dago ahalmen handiko bideetan, hiri, industria eta turismo gune handietan.
- Irisgarritasuna homogeneoa da, eta handiagoa azpiegitura gehiago eta kalitate hobea duten industria eta turismo gune nagusietan.
Europar Batasunarekiko Integrazioa
Europar Batasunarekiko integrazioa sustatzen da, Frantzia eta Portugalekiko komunikazioak hobetuz.
Ingurumen-jarduerak
Ingurumenaren gaineko jardueren xedea kutsadura murriztea da, ibilgailu astunak mugatuz.
Trenbide-sarea
Deskribapena eta Historia
XIX. mendearen bigarren erdian eta XX. mendearen hasieran nagusi izan zen, gaur egun bigarren mailan dago, baina bultzatu nahi da.
Eskumenak
Trenbide-sarearen gaineko eskumen gehienak estatuarenak dira. Adif azpiegituren jabe da, eta RENFE trenen jabe, mantentzaile eta zerbitzu-emaile.
Trenbide-sarearen Egitura
Trenbide-sarea hiru sarez osatua dago:
- Sare konbentzionala: 200 km/h baino gutxiagoko abiadura. Egitura erradiala du, Madrildik hiri nagusietara.
- Abiadura Handiko Trena (AHT): 200 km/h baino gehiagoko abiadura. 3100 km ditu eraikita, eta 3000 km gehiago eraikitzeko asmoa dago (adibidez, EAEn).
- Trenbide estuko sarea: Kantauri erlaitzean eta beste erkidego batzuetan ere badago. Gutxiegi erabiltzen da, eta azpiegiturak hobetzen ari dira.
Ezaugarri Teknikoak
Bi multzo nagusi daude:
- Abiadura handiko trenbideak: Ezaugarri egokiak dituzte.
- Gainerakoak: Parte batzuk moderatuak eta seguruak dira, baina badira tarte desegokiak ere (elektrifikatu gabeak, noranzko bakarrekoak).
Zirkulazioa
Bidaiarien eta salgaien zirkulazioa Europakoa baino apalagoa da.
- Bidaiarien zirkulazioa: Errentagarria da, errepideak arintzen ditu, eta hazten ari da abiadura handiko lineetan. Distantzia ertainetan hegazkinekin lehiatzen da.
- Salgaien zirkulazioa: Salgai astunetarako da. Zirkulazio urria du, eten gabeko zirkulazioa ez da posible zabalera desberdinengatik. Errepide eta itsas garraioarekin integratzea beharrezkoa da.
Lurralde arteko Desorekak
Ekipamenduetan eta trenbiderako irisgarritasunean desorekak daude:
- Egoera ona: Eremu dinamikoetan (Madril, Bartzelona, Bilbo).
- Egoera txarra: Eremu ez-dinamikoetan (azpiegitura eskasak, irisgarritasun txikia, Extremadura adibidez).
Europar Batasunarekiko Integrazioa
Europar Batasunarekiko trenbide-integrazioa sendotuz joango da, EBTS (Europako Trenbide Trafiko Sistema) integratuta ere. Frantzia eta Portugalekiko loturak hobetzen ari dira.
Ingurumen-jarduerak
Ingurumenaren gaineko jardueren xedeak trenbideak paisaian txertatzea, zarata gutxitzea eta geltokiak turismo-gune bihurtzea dira.