Errenazimentuko Eskultura: Ezaugarriak, Artisten Lanak eta Espainiako Bilakaera
Errenazimentuko Eskulturaren Ezaugarri Orokorrak
Errenazimenduko eskultoreentzat ez zen nahikoa errealitatea irudikatzea, edertasunaren irudipena ere bazuten helburu nagusitzat. Gainerako arteetan bezala, eskulturan nolabaiteko bereizketa hautematen da XV. mendeko estiloaren, non brontzea ugaritasunez erabili baitzen, eta XVI. mendeko birtuosismoaren artean, non lehentasunez marmola erabiltzera jo baitzen.
- Arkitektura bezala, eredu klasikoetan oinarritzen da: proportzio-kanona.
- Antzinako material nobleak erabili zituzten, baina lortutako perfekzioa izugarria izango da.
- Gaiei buruz, erlijiosoez gain, gai profanoak eta alegorikoak ere jorratzen dituzte.
- Antropozentrismoa: giza gorputz biluziak garrantzia hartzen du.
- Zaldizko eskulturak ere garrantzia hartzen du. Erromatarren garaian erabilia izan zen, baina orain benetako erretratuak izango dira; leku publikoetan jarriko dira pertsonaia famatuak ohoratzeko.
- Busto-erretratuetan errealismoak eta indibidualismoak garrantzia handia lortuko dute.
- Eskultura errenazentistan perspektiba eta sakontasuna bilatuko dira. Era berean, pertsonaien jarrerak serenitatea eta lasaitasuna islatuko ditu.
Eskultura Quattrocenton (XV. mendea)
Errenazimenduko lehen eskultura Florentziako bataiategirako ateak egiteko lehiaketarako deialdia izan zen. Garailea Ghiberti izan zen.
- Donatelloren lanak: adierazitako pertsonaien sentiberatasuna, adierazkortasuna eta karga psikologikoa ditu ezaugarri. Donatellok erabili zituen lehen aldiz eskulturan perspektiba eta gai herrikoiak.
- Andrea del Verrocchioren lana: Veneziako Condottiero Colleoniren zaldizko estatua, adierazkortasun eta indar handikoa.
Eskultura Cinquecenton (XVI. mendea)
Errenazimendu klasikoko eskultura Michelangeloren (MA) lanarekin gailurrera heltzen da. Baliabide berriak ekarri zizkion arte honi, dinamismoa edo kontrolatutako indar-presioa bezalakoak. Lanik garrantzitsuenak David, Pietatea (Vatikano, San Pedro), Pieta Rondanini eta Moises figurak dira, Julio II.a Aita Santuaren hilobiaren proiektu izugarrirako egindako bakarra. Michelangeloren estilo eta inspirazio bikainaren ondoren, manierismoa deituriko estiloa garatu zen. Aldi honetakoak dira: Cellini, Giambologna.
Eskultura Espainian
Eskultura eta pintura Elizaren zerbitzura egon ziren. Horregatik, gai erlijiosoak ziren nagusi, eta irudiek fede katolikoa hedatzeko eta fededunak konbentzitzeko balio izan zuten protestantismoaren kontra. Edertasuna baino gehiago, adierazkortasuna, emozioa eta patetismo manierista sustatu zituen. Material erabiliena egur polikromatua izango da, bai irudi exentuetan, bai koruetako aulkiterietako erliebeetan eta erretauletan. Hilobi-monumentuetan harria eta marmola erabili zituzten.
Valladolideko Eskola
Sekulako garrantzia hartu zuen Valladoliden Berruguete eskultoreari esker. Manierismoaren baliabide patetiko eta espresiboak nabarmenak dira San Sebastian figuran.
Juan de Juni
Italian hezi zen Juan de Junik irudi manieristak ere egin zituen. Bere obrarik garrantzitsuena Segoviako Katedraleko Ehorzketa Santua da.