Errenazimentua: Mugimendu Kulturala eta Artistikoa
Errenazimentua: Definizioa
Errenazimentua mugimendu kultural eta artistiko bat izan zen, Italian sortua humanismoaren ideiak zabaldu ondoren, eta gerora, Europako beste eremu batzuetara hedatu zen.
Errenazimentuko Gizartea eta Mezenasgoa
Errenazimentuko berrikuntza kultural eta artistikoaren eragile eta babesleak hauek izan ziren:
- Nobleak: Hirietara joan ziren eta gorteko bizimoldeak bereganatu zituzten.
- Burgesak: Artisautzaren eta merkataritzaren hedapenari esker aberastu ziren.
Artearekiko interesak eta oparotasun ekonomikoak bultzatuta, pertsona horiek Mezenas bihurtu ziren, artisten laguntzaile eta babesle.
Mezenas Adibideak
- Florentziako Medici familia (babestutako artistak: Michelozzo, Michelangelo eta Donatello).
- Aita Santuak (Alexandro VI.a, Julio II.a, Leon X.a), Bramante, Alberti eta Michelangelo babestu zituztenak.
Humanismoak aldarrikatzen zituen balio indibidualistekin bat etorriz, artistek onespen sozial handiagoa eskuratu zuten.
Planteamendu Artistiko Berriak
Antzinaro klasikoko molde artistikoak berreskuratu ziren, Antzinako Grezian eta Erroman aldarrikatutako edertasunean eta harmonian oinarrituta.
Eskulturagileen eta margolarien kezka eta helburu nagusiak hauek izan ziren:
- Giza anatomia eta natura aztertzea.
- Edertasunaren eta proportzionaltasunaren kanon klasikoak islatzea.
- Perspektibaren legeak esploratzea.
- Gai erlijiosoak jorratzea, baina estatika klasiko bati jarraituz.
Erdi Aroko eraikinak ez bezala, Errenazimentuko eraikuntzak giza neurrietara egokitu ziren, humanismoaren planteamendu antropozentrikoekin bat etorriz.
Errenazimentuko Etapak
Quattrocentoa (XV. mendea)
Esperimentazio-garaia izan zen. Artistek forma greko-latindarrak aurkitu zituzten Erromako eraikin eta eskulturetan. Gune nagusia: Florentzia.
Artistak
- Arkitekturan: Filippo Brunelleschi, Leon Battista Alberti eta Michelozzo.
- Pinturan: Fra Angelico, Masaccio, Piero della Francesca eta Sandro Botticelli.
- Eskulturan: Donatello eta Lorenzo Ghiberti.
Cinquecentoa (XVI. mendea)
Heldutasun-garaia izan zen. Artistek ondo menderatzen zituzten perspektibaren eta proportzioaren legeak. Gune nagusiak: Florentzia, Erroma eta Venezia.
Artistak
- Arkitekturan: Donato Bramante, Michelangelo eta Andrea Palladio.
- Pinturan: Leonardo Da Vinci, Raffaello Sanzio, Michelangelo, Tintoretto, Giorgione eta Tiziano.