Erliebearen Ezaugarriak eta Morfoestrukturak: Geografia Fisikoa

Erliebearen Ezaugarri Nagusiak

• Forma trinkoa eta oso zabala.
• Kosta zuzenak.
• Batez besteko altitude handia (660 m), mendikate garaiekin.
• Mendi-erliebearen posizio periferikoa, goi-lautadaren inguruan kokatua, itsasoaren eragina geldituz.

Unitate Morfoestrukturalen Motak

Zokaloak

Aro primarioan eratutako goi-ordokiak dira. Aro horretako orogenesian sortutako mendikateak higatzean izandako lautzearen ondorioz sortuak.

Mendigune Zaharrak

Aro tertziarioan eratutako mendiguneak dira, zokalo baten bloke bat berriz altxatzearen eraginez sortuak.

Tolestura Mendikateak

Aro tertziarioko Alpetar orogenesian sortutako goraguneak dira, itsasoak Aro Sekundarioan jalkitako material sedimentarioak tolestean sortuak.

Bi tolestura mendikate mota bereizten dira:

• Bitarteko mendikateak
• Alpetar mendikateak

Arro Sedimentarioak

Aro tertziarioan sortutako inguru hondoratuak dira.

Bi mota bereizten dira:

• Zokalo baten blokea
• Sakonune aurrealpetarrak

Higadura Diferentzialak Sortutako Erliebea

Estratuen Arabera, Hainbat Erliebe Mota

Estratuak Horizontalak Direnean

Estratuak txandaka gogorrak eta bigunak direnean, ibaiek plataforma zabalak banatzen dituzten haranak irekitzen dituzte.

• Paramoek tontor horizontala, estratu gogorrak eta hegal ahurrak dituzte.
• Hegalak azkarrago higatzean, paramoak murriztu eta muino lekuko bihurtzen dira.
• Eta goiko estratu gogorra desagertzean, muinoaurreak sortzen dira.

Estratuak Inklinatuta Daudenean

Material gogorrak eta bigunak txandakatzen direnean, aldapak sortzen dira.

Estratuak Tolestuta Daudenean

Materialak txandaka gogorrak eta bigunak daudenean, ingurune appalachea eta jurasikoa sortzen dira.

Erliebe Appalachea

Erliebe Appalachea: Higadurak higatu eta laututako erliebe menditsu hertziniarrean sortzen da. Higadurak modu diferentzialean jarduten du.

Gailurrak estratu gogorretan sortzen dira, eta haien artean higadurak irekitako material bigunetan irekitako haranak daude.

Erliebe Jurasikoa

Erliebe Jurasikoa: Mendikate gazteetan sortzen da. Tolestura ganbilak eta ahurrak txandakatuta sortzen da.

Antiklinaletan, uraren higadurak gailurrarekin perpendikularrak diren haranak eta gailurrarekin paraleloak diren haranak sortzen ditu.

Higadurak antiklinalen estratu gogorra zulatzen duenean, hustuketa azkar gertatzen da. Horiek haran bihurtzen dira, eta tartean antzinako haran sinklinalak gertatzen dira, modu horretan erliebea alderantzikatuz.

Erliebe honen adibideak: Kantauri Mendikatea, Pirinioak.