Erdi Aroko Hirien Pizkundea: Hazkundea eta Biztanleak
Erdi Aroko Hirien Pizkundea
XII. mendetik aurrera, hiriak hazten hasi ziren. Batzuk hiri zaharrak ziren eta indarra hartu zuten; beste batzuk, berriz, hiri berriak, gaztelu edo monasterio baten ondoan, bidegurutzeetan edo merkataritza-bideetan sortuak.
Erdi Aroko hiriak txikiak ziren; handienek 50.000 biztanle zituzten.
Hirien hazkundearen zergatiak
- Nekazaritza-teknika berriak: Nekazaritza-teknika berrien eraginez, gero eta nekazari gutxiago behar ziren, eta askok hirietara emigratu zuten lan bila.
- Merkataritzaren susperraldia: Merkataritza suspertu zen, eta merkatari asko hirietara joan ziren bizitzera. Bertan azokak antolatzen ziren (ikus definizioa). Hiri batzuk eskualdeko merkataritza-gune garrantzitsuak izan ziren, eta beste batzuk nazioarteko merkataritza-guneak.
Hirietako bizi-baldintzak eta gobernua
Hirietako bizi-baldintzak gainerako biztanleenak baino hobeak ziren, ez baitzeuden jaun feudalen kontrolpean; beraz, askeak ziren. Hiri bakoitzak bere gobernua zuen: udala, alkate baten agindupean. Nekazari askok hirietara emigratu zuten, joputasunetik ihesi eta askatasun gehiagoren bila.
Hirietako biztanleak: Burgesia eta gizarte-mailak
Hirietako biztanleei burgesak esaten zieten, baina haien artean alde handiak zeuden:
- Aberatsak: Batzuk oso aberatsak ziren, adibidez, eskulangintzako lantegi handienen jabeak eta merkatari nagusiak; horiek hirietako gobernuak kontrolatzen zituzten.
- Eskulangile eta dendari apalak: Biztanle gehienak eskulangileak eta dendari apalak ziren, baita biztanle aberatsen etxeetan etxeko lanak egiten zituzten pertsonak ere.
- Pobreak eta baztertuak: Gizartearen beheko mailan, pobreak eta baztertuak zeuden. Ez zuten lanik, eta askean ibiltzen ziren edo lapurretak egiten zituzten bizitzeko.
Erlijio-aniztasuna Erdi Aroko hirietan
Erdi Aroko Europako hirietako biztanle gehienak kristauak ziren, baina baziren zenbait judu talde beren auzoetan bizi zirenak: aljametan edo judutegietan. Iberiar penintsulako kristau erresumetan islamiar biztanleak ere baziren, mairu-auzoetan bizi zirenak.