Enpresaren Kudeaketa eta Estrategia: Oinarrizko Gida

1.1. Enpresa

Kontsumo-ondasunek pertsonen premiak zuzenean asetzen dituzte, eta kapital-ondasunek, berriz, zeharka. Ondasun ekonomikoak urriak dira eta ordaindu egin behar da haiek erabiltzeko; ondasun libreak, aldiz, ugariak dira eta ez dute jaberik ez preziorik.

Enpresak dira gure beharrak asetzeko eskatzen ditugun ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko arduradunak.

Enpresa oinarrizko ekoizpen-unitatea da. Sistema irekia da (bere ingurunearekin erlazionatuta), zuzendaritzak antolatua eta arriskupean jarduten duena. Bere helburua gizarteak eskatzen dituen ondasunak eta zerbitzuak ekoiztea da, ekoizpen-faktoreak (lurra, lana, kapitala) konbinatuz eta mozkinak lortzeko asmoz.

1.2. Enpresaburuaren funtzioak

Enpresaburu profesionalak lana ongi egin nahi du lanpostua ez galtzeko eta jabearen konfiantzari eusteko. Arrisku profesionala bere gain hartzen du, enpresa hazi eta mozkinak lortzea helburu izanik. Enpresaburu profesionala enpresa kudeatu eta zuzentzen duen pertsona da, nahiz eta enpresan bere ondarerik ez jarri.

1.3. Enpresaren elementuak

• Giza faktoreak: Pertsona fisikoak (bazkideak, langileak, zuzendariak...).
• Faktore materialak eta ukiezinak: Ondasun ekonomikoak.
  • Aktibo ez-korrontea (finkoa): Ekitaldi bat baino gehiago irauten dutenak (makineria, altzariak...).
  • Aktibo korrontea: Ekitaldi bakoitzean berritzen direnak (lehengaiak...).
• Antolakuntza: Enpresaren sailak edo departamentuak.
• Ingurunea:
  • Ingurune orokorra: Guztietan eragina du (faktore kulturalak, teknologikoak, politikoak...).
  • Ingurune espezifikoa: Eragin desberdina enpresa bakoitzean (hornitzaileak, lehiakideak, bezeroak...).

1.4. Enpresa-helburuak

• Balio ekonomikoa sortzea: Oinarrizko helburua.
• Errentagarritasuna: Kapitalari ahalik eta etekin handiena ateratzea.
• Hazkundea: Barne-hazkundea (ekoizpen, salmenta eta merkatu-kuota gehiago) zein kanpo-hazkundea (merkatu berriak).
• Gizarte-erantzukizuna: Erantzukizun etikoa betetzea, harremana duten taldeekin.

1.5. Gizarte-erantzukizun korporatiboa (GEK)

Enpresek kostu pribatuak eta gizarte-kostuak (positiboak edo negatiboak) sortzen dituzte. GEK gizarte- eta ingurumen-kezkak borondatez txertatzea da, merkataritza-jardueran lehia-egoera eta balioa hobetzeko.

Balantze soziala: Gizartea aintzat hartuta egindako jarduerak eskematikoki jasotzen dituen dokumentua da.

1.6. Enpresaren funtzionamendua

Elementu guztiak koordinatzeko arloak:

• Ekoizpen-arloa: Lehengaien hornidura eta ekoizpena kudeatzen du.
• Giza baliabideen arloa: Langileak aukeratu, kontratatu eta administrazio-eginkizunak betetzen ditu.
• Finantzaketa- eta inbertsio-arloak: Funtsak eta inbertsio-politikaren ardura du.
• Merkaturatze-arloa: Kontsumitzaileen premiak aztertu eta politika komertzial egokiena ezartzen du.
• Zuzendaritza-arloa: Antolatu, kudeatu eta kontrolatzen du.

1.8. Nazioartekotzea eta multinazionalak

Nazioartekotzea merkatu berrietara irekitzea da. Multinazionalak ekoizpen-ahalmen handiko merkataritza-sozietateak dira, zuzendaritza bakarra dutenak. Ezaugarri nagusiak: filialen kontrola, planifikazio bateratua, eskala-ekonomiak, I+G+b inbertsioak eta finantziazio-ahalmen handia.

Deslokalizazioa: Ekoizpena garapen bidean dauden herrialdeetara eramatea, kostuak murrizteko.

1.9. Enpresa txiki eta ertainak (ETEak)

Langile kopuruaren eta fakturazioaren arabera sailkatzen dira. Abantailak: Antolaketa malgua, aldaketei aurre egiteko gaitasuna, merkatu-hutsuneak aprobetxatzea eta bezeroekiko harreman zuzena. Desabantailak: Prestakuntza eskasa, zaharkitze teknologikoa eta finantza-ahalmen mugatua.

1.7. Enpresa-estrategiak

Estrategia helburu bat lortzeko ekintza-plana da. Lehia-estrategiak: Desberdintzea, kostuetan liderra izatea edo espezializazioa. Kokapena eta dimentsioa: Erabaki estrategikoak dira, merkatuaren eskaria, hornidura eta komunikazioak kontuan hartuta.

Hazkunde-estrategiak: Barne-hazkundea (ekoizpen-ahalmena handituz) eta kanpo-hazkundea (enpresak erosiz edo lankidetzan arituz, hala nola joint-ventureak edo klusterrak).