Enpresa eta Zuzendaritza Oinarriak

Enpresa eta Enpresaburua

Jarduera ekonomikoa: Ondasun ekonomikoak eta zerbitzuak lortzeko prozesua da.

• Ekoizpena
• Banaketa
• Kontsumoa

Ondasuna: Nahia edo premia asetzeko objektua da. Ondasun ekonomikoak eta zerbitzuak ordaindu behar dira, aldiz libreak ez. Ondasunak kontsumitzeko edo kapital bezala erabil daitezke.

Ekonomia eragileak:

• Familia
• Enpresak
• Estatua

Ekoizpen faktoreak:

• Natura baliabideak
• Lana
• Kapitala

Enpresa: Ekoizpen faktoreak garatzen ditu ondasunak eta zerbitzuak emateko. Aberastasuna sortzen du arriskupean.

Enpresa Teoriak

• Neoklasikoa: XIX. mendearen amaiera eta XX. mende hasiera (Jevons, Walras, Menger). Ekoizpen funtzio matematikoa.
• Transakzio Kostuen Teoria: Williamson eta Coase. Transakzioa egiten duten mugimendua.
• Teoria Soziala: Enpresaren helburu sozialak.
• Kontratuaren Teoria: Enpresa agentzia erlazioaren multzoa.
• Enpresa Sistema Gisa: Antolakuntza egitura da.

Enpresaburua

Aurretik zehaztutako helburuak lortzeko erabakiak hartzen ditu. Ekintza plana egin, kudeatu, antolatu eta kontrolatu.

Enpresaburuaren ikuspegi historikoa

• XVIII. mendea: Adam Smith - kapitalista
• XIX. mendea: Marshall - antolatzailea
• XX. mendea: Marshall - antolatzailea, J.A. Schumpeter - pertsona berritzailea, J.K. Galbraith - teknokrata
• XX-XXI. mendea: W.G. Bennis - teknokrata

Enpresaren Elementuak

• Giza faktoreak
• Faktore materialak
• Faktore ukiezinak
• Antolakuntza
• Ingurunea

Enpresaren Helburuak

• Balio ekonomikoa sortzea
• Errentagarritasuna handitzea
• Haztea (barrutik eta kanpotik)
• Gizarte erantzukizuna

Helburuak Sortzeko Arazoak

• Bankuak, estatuak, hornitzaileak eta langileak beren dirua nahi izango dute.
• Bezeroek baldintzak jarriko dituzte.

Enpresaren Funtzionamendua

• Giza baliabideen arloa
• Inbertsio eta finantzaketa arloa
• Ekoizpen arloa
• Merkaturatze arloa

Enpresa Zuzendaritza eta Antolakuntza

Administrazio Prozesua

• Fase mekanikoa (Plangintza eta antolakuntza)
• Fase dinamikoa (Kudeaketa eta kontrola)

Administrazioaren Funtzioak

Enpresaren helburuak lortzea du xede.

Plangintzaren Sailkapena

Garrantziaren arabera

• Helburua
• Helburuak
• Estrategia
• Politika
• Prozedura
• Arauak
• Aurrekontua

Denboraren arabera

• Epe luzea
• Epe ertaina
• Epe laburra

Funtzioaren arabera

• Merkaturatze arloa
• Ekoizpen arloa
• Inbertsio eta finantzaketa arloa
• Giza baliabideen arloa

Plangintzaren Etapak

• Abiapuntua zehaztu
• Baliabideak zehaztu
• Alternatibak sortu
• Alternatibak ebaluatu
• Alternatibak aukeratu
• Desbideratzea kontrolatu eta zehaztu

Antolakuntza Funtzioa

Egitura bat diseinatzea, enpresako kide bakoitzaren zeregin guztiak zehaztuz.

• Antolakuntza maila
• Aginte maila
• Komunikazio bideak

Lanaren Antolakuntza

• Taylorismoa (X Teoria): Dena zehatz-mehatz definitua.
• Giza Harremanen Eskola (Y Teoria, Elton Mayo): Langileak defendatu.

Antolakuntza Formala

Elementuen lekurik egokiena bilatzea. Harreman motak sortzen dira:

• 1. Eredu Lineala: Soiltasuna, zuzendari ez-espezializatua.
• 2. Eredu Funtzionala: Espezializatuak, nagusi asko.
• 3. Egitura Lineala eta Aholkularitza Bateratua: Espezialisten aholkuak, motela.
• 4. Komite Eredua: Ikuspegi asko, motela.
• 5. Matrize Eredua: Eredu malgua, arazoak elkarren artean.

Organigramak

Enpresaren antolakuntza egituraren adierazpen grafikoa.

• Bertikala
• Horizontala
• Erradikala

Antolakuntza Informala

Harreman pertsonalak eta gizarte harremanak.

Kudeaketa Funtzioa

Ezarritako helburuak lortzen ahalegintzen dira.

• Goi zuzendaritza
• Erdi mailako zuzendariak
• Kudeaketa maila