EAEko Landa-Espazioen Ezaugarriak eta Bilakaera
Bizkaiko Golkoko Isurialdeko Landa-Espazioak
EAEko landa-espazioak hainbat ezaugarri ditu, Bizkaiko Golkoko isurialdean edo Mediterraneoko isurialdean dagoen kontuan hartuta. Alde horien oinarriak inguru fisikoa, nekazaritza-egitura eta lurzoruaren erabilerak dira.
Lur hauek hartzen ditu barne: Bizkaiko Golkoko isurialdearen eta isurialde mediterraneoaren banalerroko iparraldeko lurrak. Klima ozeanikoa dago, eta prezipitazio ugariak eta erregularrak. Lurzoruen kalitatea kaskarra da.
a) Nekazaritza-egitura
- Landa-inguruan, biztanle gutxi daude, biztanle askok alde egin baitzuten hiriguneetara eta industria-inguruetara. Baserrietan, biztanleak sakabanatuta daude, Bizkaiko Enkarterri eskualdean izan ezik, herrixketan pilatuta baitago biztanleria.
- Nekazaritza-ustiategia baserri inguruan antolatuta dago. Etxe bloke bat osatu ohi du, eta honako hauek izan ohi ditu: familiaren etxebizitza nahiz nekazaritzarako gelak; ortu txiki bat etxearen ondoan; eta ustiatzeko lurrak, oro har neurri txikikoak. Bi zatitan egituratuta daude: landa, etxetik gertu; eta mendia.
- Teknikei dagokienez, hainbat zailtasun egoten dira mekanizatzeko, topografia korapilatsua delako, eta ustiategiak txikiak izaten direlako. Ekoizpen-sistema areagotu egin da.
b) Landa-inguruko erabilerak
Bilakaera handia egon da 1960ko hamarkadatik aurrera; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoko iparraldeko isurialdeko industrializazioaren ondorioz, nekazaritzan lan egiteko langileen bolumenak nabarmen egin zuen behera, eta nekazaritza denbora baterako jarduera gisa ezarri zen.
- Nekazaritza-jarduera haranen barrualdean pilatzen da, eta gaur egun lan hauek egiten dira batez ere: bazka, fruta-arbolak eta barazkigintza. Azken hori norberaren kontsumorako egiten dute nekazariek denbora partzialean.
- Larre ugariak abeltzaintzarako aprobetxatzen dira. Behi-azienda nagusi da, erregimen intentsiboan, eta esnetarako edo haragitarako erabiltzen dira. Ardi-aziendak ez du hainbeste garrantzi, eta Aralarreko, Aizkorriko edo Gorbeiako mendietan daude batez ere.
- Baso-ustiaketa erliebe malkartsuagoetan egiten da, eta jarduera honek gora egin du denbora partzialeko nekazaritza zabaldu egin delako.
Mediterraneoko Isurialdeko Landa-Espazioak
EAEko landa-espazioak hainbat ezaugarri ditu, Bizkaiko Golkoaren isurialdean edo Mediterraneoko isurialdean dagoen kontuan hartuta. Alde horien oinarriak inguru fisikoa, nekazaritza-egitura eta lurzoruaren erabilerak dira.
Lur hauek hartzen ditu barne: isurialde atlantiko eta mediterraneoaren banalerroko hegoaldeko lurrak.
Inguru fisikoan, hauek sartzen dira: laborantza egiteko errazagoak diren erliebe-eremuak. Klima iparraldetik hegoaldera doa: trantsizioko klima mediterraneotik kontinenteko klima mediterraneora. Inguru horretako lurzoruak egokiagoak dira laborantzarako.
a) Nekazaritza-egitura
- Landa-inguruko biztanleria ugariagoa da; izan ere, topografia egokiagoa zuten eremuetan, landa-ingurua mekanizatu ahal izan da, eta industrializazio-prozesua geroago etorri da.
- Ustiategien batez besteko neurria handitu egin da, errentamenduen bidearen ondorioz eta lursailak pilatzearen ondorioz, Arabako Errioxan izan ezik, hango ustiategien neurriak oraindik txikiak dira eta.
- Teknikak ere nabarmen modernizatu dira, eta produkzio-sistema laborantza espezializatzera bideratuta dago.
b) Landa-inguruko erabilerak
Landa-inguruak batez ere nekazaritzarako eta basogintzarako erabiltzen dira.
- Nekazaritza espezializatu egin da, ureztatzeak dauden edo ez aintzat hartuta.
- Lehorreko lurretan, zerealak eta mahastiak dira nagusi. Zerealak Arabako Lautadako eskualdeetan eta hango haranetan hedatzen dira, garia ekoizteko landa irekietan, lugorriarekin, ekiloreekin edo lekadunekin txandakatuz.
- Mahastiak Arabako Errioxan dira nagusi. Inguru horretan egiten den ia laborantza bakarra da gaur egun, eta izugarri zabaldu da. Errioxako Jatorrizko Izendapenaren barruan sartu denez, ardo horien goranzko prezioen etekina jaso du.
- Ureztaketan oinarritutako nekazaritza Ebroren eta bere ibaiadarren lautada alubialetan egiten da, baita arroetan ura duten eremuetan eta barruko haranetan ere.
- Baso-ustiaketa gehiena Arabako mendilerroetan egiten da, eta radiata pinua zerratzeko, txikitzeko edo eraldatzeko erabiltzen da.