Dirua, Bankuak eta Ekonomia: Oinarrizko Kontzeptuak
Diruaren Funtzioak
Diruak hiru funtzio nagusi betetzen ditu ekonomian:
Truke Bitartekoa
Ez bagenu ordainketa eta kobrantza bitartekorik, trukea erabili beharko genuke; hau da, ondasunak ondasunekin trukatu beharko genituzke. Diruari esker, asko sinplifikatzen da gure eskaintza eta eskaria egokitzeko arazoa.
Balio Gordailua
Dirua ondasun iraunkorra da eta edukitzaileak aukera du egoki iruditu bitartean gordetzeko, aurrerago erabiltzeko. Kontuan izan behar da diruak balioa gal dezakeela inflazioaren eraginez.
Kontu Unitate Komuna
Ekonomiak dirutan neurtzen du gauzen balioa. Neurri unitate horri esker, ondasunen arteko alderaketak eta multzokatzeak egin daitezke.
Banku Gordailu Motak
Ageriko gordailuak eta epe finkoko gordailuak daude.
Banku Kontu Motak
Orokorrean, familientzako eta enpresentzako kontu motak daude.
Aurrezki Kontu Bereziak
Bai, badira aurrezki kontu bereziak, adibidez, komisiorik ez dutenak eta pizgarriak izaten dituztenak (zozketak, opariak...). Zero eta hogeita bost urte bitartekoak izan daitezke haien titularrak.
Zer da Txekea?
Txekea bankuari ematen zaion agindua da, diru kopuru jakin bat adierazitako pertsonari ordaintzeko, betiere kontuan nahikoa funts baldin badago.
Banku Kontratuen Negoziazioa
Bai, bankuarekin negoziatu daiteke.
Kontratuetako Letra Txikia
Kontratuetako letra txikiari klausula deritzo.
Banku Kontu Bat Irekitzeko Ezaugarriak
Banku kontu bat irekitzeko hiru ezaugarri nagusi begiratu behar dira:
- Komisioak eta gastuak
- Zorperako edo zenbaki gorrien kostuak
- Zordunketa-txartelak eta kreditu-txartelak izateko erraztasuna
Erreklamazioak Non Egin?
Erreklamazioak Bezeroaren Arretarako Zerbitzuan egin behar dira. Zerbitzu hori erakundearen eta bezeroaren arteko gatazketan erabakitzeko aski autonomia duen bankuaren beraren sail bat da.
Inflazioa eta Deflazioa
Definizioa
Inflazioa ekonomia bateko prezioek oro har eta modu orokorrean gora egitea da.
Motak
- Deflazioa: %0
- Neurrizkoa: %3
- Arrapatakoa: %10-99
- Hiperinflazioa: %100
Arrazoiak
Inflazioaren arrazoi nagusiak honako hauek izan daitezke:
- Ekoizpen kostuen igoera
- Eskaria handitzea
- Diru gehiegi egotea zirkulazioan
Deflazioa
Deflazioak ekonomia modu orokorrean kaltetzen du, kontsumitu beharrean familiek aurreztu egiten baitute.
Moneta Politikak
Merkatu Irekiko Eragiketak
Herrialde bakoitzeko banku zentralek banku pribatuei maileguak diru-prezio (ofizial) jakin batean emateko egindako eragiketak dira.
Diruaren Prezio Ofiziala
Herrialde bakoitzeko banku zentralak banku pribatuei mailegatutako diruaren oinarrizko interes-tasa da.
Moneta Politika Hedatzailea eta Murriztailea
Moneta politika hedatzaileak inflazioa ekarri ohi du, eta moneta politika murriztaileak, berriz, prezioak behera egitea.