Desarrollismoa eta Francoren Erregimenaren Amaiera

Desarrollismoaren Garaia eta Francoren Erregimenaren Amaiera

Desarrollismoaren Garaia (1962-1973)

1962. urtean, Munduko Bankuak txosten bat egin zuen Espainiako ekonomiari buruz: planifikazioa eta interbentzionismoa baztertu, nekazaritza modernizatu eta administrazio publikoa erreformatu behar zirela adieraziz. Desarrollismoaren ondorioz, gizartea guztiz aldatu zen eta benetako klase ertaina sortu zen. Nekazaritza goitik behera aldatu zen.

INI (Industria Nazionalaren Institutua) industrializazio prozesuan sartu zen: inbertsioak arlo arriskutsuetan, industria berrien sorrera eta krisian zeuden industriak babesteko. Dena den, INIk ez zituen inbertsioak ondo planifikatu. Industria kimikoak eta ontzigintzak hazkunde handia izan zuten. Bestalde, automobilgintza hedatu zen herrialde osoan zehar, baita etxetresna elektrikoen industria ere. Hala eta guztiz ere, inoiz ez zen egon benetako merkatu-sistema bat: prezioak beti egon ziren kontrolatuta eta industria oso arautua zegoen.

1973ko Krisia eta Desarrollismoaren Ahuleziak

Desarrollismoaren ahuleziak agerian geratu ziren 1973ko krisian:

• Energia-menpekotasuna.
• Industria ahula lehiaren aurrean.
• Sektore publiko handiegia eta ez eraginkorra.
• Enpresek zor handia zuten.

Azken Urteetako Arazo Politikoak (1973-1975)

Matesako Eskandalua

Matesa izan zen Espainiako lehen multinazionala, eta finantza eskandalu bat gertatu zen:

• Gobernuko kide batzuei buruzko susmoek egoera larritu zuten.
• Arazoak sortu ziren gobernuaren barruan: Mugimendukoek Opus Deiko kideei leporatzen zieten errua, eta hauek Fragari.

Carrero Blanco

• Eragin handia zuen Francoren gainean, eta erregimena are eskuinerago eraman nahi zuen.

Arias Navarroren Gobernua

• Bere lehen hitzaldian (otsailaren 12an), erreforma asko planteatu zituen.
• Baina martxoaren 2an, Salvador Puig Antich exekutatu zuten.
• Añoveros apezpikuak oso homilia gogorra bota zuen erregimenaren aurka.

1973ko uztailean Franco gaixotu zen lehen aldiz. Arias Navarrok Fernando Herrero Tejedor Mugimenduko ministro izendatu zuen, baina 1974ko ekainean istripu batean hil zen.

Francoren Azken Hilabeteak (1975)

• 1975eko iraileko exekuzioak (5 pertsona exekutatu zituzten: 3 FRAPekoak eta 2 ETAkoak).
• Marokok antolatutako Ibilbide Berdea, Espainiako Sahara okupatzeko.

Azken hilabete hauetan agertu ziren hasierako ezaugarriak: zapalkuntza politikoa eta nazioarteko isolamendua. Urrian Franco berriro gaixotu zen, eta azaroaren 20an hil zen.