Bizkaiko Meatzarien Borroka: 1896ko Testuinguru Soziala

Aurrean dugun testua sozial-politikoa da, lehen mailakoa, eta "La Lucha de Clases" aldizkari sozialistan argitaratu zen. Tomas Meabe zen zuzendaria, eta Miguel de Unamunok zenbait artikulu idatzi zituen bertan. Egilea ezezaguna den arren, testu publikoa da, batez ere Bizkaiko meatzariei zuzenduta dagoelako. Bilbon idatzi zen, 1896ko maiatzaren 23an.

1896ko Testuinguru Historikoa eta Aldarrikapenak

Testu honen paragrafo bakoitzak hainbat gertakizun kontatzen ditu: manifestazio zaratatsuak egon ziren kuartelak eta dendak mantentzearen aurka. 1890ean, langileak jornalen muga eta barrakoien eta kantinen desagerpena eskatzeko altxatu ziren. Lanaldia 10 ordura murriztu zen, baina barrakoien eta kantinen egoerak bere horretan jarraitzen zuen.

Meatzarien Bizi-baldintza Gogorrak

Meategietan lan egiteko ezinbestekoa zen baldintza txarretan bizitzea eta eguneroko produktuak kantinetan erostea. Gauzak konpondu behar direla eta gobernuari irtenbideak eskatzen dizkiote; langileek greba egingo dute gobernuak konponbiderik bilatzen ez badu. Meatzariak izan ziren Bizkaiko langile-mugimenduaren abangoardia.

Sozialismoaren Hedapena eta Greba Orokorrak

Mugimendu hori industrializazio-prozesuan zehar sortu eta garrantzia hartuz joan zen, eta berehala gelditu zen ideologia sozialistako pentsamenduaren eta elkarteen mende. Burua Facundo Perezagua izan zen, hiru hamarkadatan Bizkaian sozialismoa gidatu zuen metalurgiako langilea. Meatzarien borrokarako grina agerian jarri zen mende-aldaketaren etapan egin zituzten greba ugarien bidez (greba orokorrak egin zituzten 1890, 1892, 1903 eta 1910ean).

Gatazkaren Kausa Nagusiak

Gatazka horrek hiru kausa nagusi izan zituen:

• Lan-baldintza gogorrak: lanaldi luzeak, soldata apalak eta destajuko lana.
• Bizi-baldintza gogorrak: horren adibide nagusia testuan ardatz gisa hartzen den arazoa da.
• Sindikatu-eskubideak: eskubide horiek aitortzeko eskaera sutsua.

Ondorioak eta Bizi-kalitatearen Hobekuntza

Meatzarien borrokarako gaitasuna indartu egin zen 1890eko grebaren arrakastaren ondoren. Dokumentu honetan meatzarien bizi-kalitatea nola hobetu daitekeen azaltzen da. Era berean, langileen esplotazioa ez zen soldataren eta ordutegiaren arlora bakarrik mugatzen, testu honetan salatzen diren gehiegikeriek erakusten duten bezala.