Biologia: Ziklo Litikoa, Immunitatea, Metabolismoa eta Bakterioak

Ziklo Litikoa

Ziklo litikoa: Biriona xurgatu eta finkatu egiten da ostalari-zelulako errezeptore espezifikoetan, infekzioa hasteko. Birusaren azido nukleotikoa zeluletan sartzen da, eta zelularen DNA narriatzen du. Birusaren azido nukleotidoa erreplikatzen da, eta azido nukleikoa kapsidetan paketatzen da. Bakterioaren lisia gertatzen da, eta birion helduak zelulatik kanpo askatzen dira.

B Linfozitoak

B linfozitoak: Hezur-muinean sortzen dira, eta immunitate espezifiko humoralaren eragileak dira; izan ere, antigenoa dagoenean, antigorputz espezifikoak sortzen dituzte. Bi azpipopulazio sortzen dituzte:

• Zelula plasmatikoak: Antigorputz-kantitate handia sortzen dute, eta organo linfoide sekundarioetan metatzen dira. Egun gutxi bizi dira.
• Memoria duten B linfozitoak: Antigenoa gogoratzen dute, eta, harekin bigarren kontaktu bat izanez gero, aktibatu egiten dira. Bizitza mugagabea dute.

Antigenoak

Antigenoak: Organismo baterako molekula arrotzak dira, eta, bertan sartuz gero, horiek suntsitzeko erantzun immunitario espezifikoa sortzen da.

Metabolismoa

Metabolismoa: Bi prozesu-mota sartzen dira: katabolismoa (narriadura-prozesuak) eta anabolismoa (sintesi-prozesuak). Prozesu katabolikoak eta anabolikoak ez dira aldi berean gertatzen, ezta zelulako leku berean ere, baina egokituta daude; energia-transferentziak bitartekari metabolikoen bidezkoak dira. Metabolismo-erreakzioak entzima espezifikoek katalizatzen dituzte.

Katabolismoa

Katabolismoa narriadura-fasea da; bertan, molekula organiko konplexuak eta erreduzituak narriatu, eta azken produktu bakunago bihurtzen dira. Prozesu exergonikoak dira, eta energia askea askatzen dute ATP molekulak sintetizatzeko. Molekula organikoen oxidazioa eragiten dute. Bide konbergenteak dira, eta konposatu-kopuru handi batek produktu gutxi eratzen ditu.

Anabolismoa

Anabolismoa: Metabolismoko eraikuntza-fasea da; molekula bakunak eta oxidatuak molekula konplexuak egiteko erabiltzen dira. Prozesu endergonikoak dira, energia askea behar dute. Molekulen erredukzioa egiten dute. Bide dibergenteak dira, azken produktuetan aniztasun handia sortzen da, aurrekari txikian oinarrituz.

Fotosintesia

Fase Argia

Fase argia: Argia dagoenean gertatzen da, tilakoideen mintzean. Pigmentu fotosintetikoek argiaren energia hartu, eta energia kimiko bihurtzen dute. Ur-molekulak apurtzearen eraginez, oxigenoa askatzen da.

Fase Iluna

Fase iluna: Kloroplastoaren estroman egiten da, eta argiarekin ez dauka zuzeneko mendekotasunik. CO₂ molekulen erredukzioa egiten da, glukosa eta beste molekula organiko batzuk lortzeko. Prozesua Calvin-en zikloaren bidez egiten da.

Bakterioen Ugalketa

Bakterioen ugalketa: Asexugabea da, bipartizioaren bidezkoa. DNA bikoiztu egiten da. Horma sortuz, bi zelula berriak banandu, eta horiek bizitza independentea hasten dute.

Transferentzia Genetikoko Mekanismoak

• Konjugazioa: Sexu bidezko kontaktu fisikoa dute.
• Transformazioa: Zelula hartzaileak DNA askeko zati bat hartu, eta bere kromosoman sartzen du. DNA zati hori apurturiko bakterio batetik dator.
• Transdukzioa: Birusen bidezko DNA transferentzia, birusa bakteriofagoan sartzen denean.

Antigorputzak

Antigorputzak: Bi kate H dituzte, elkarrekin lotuta daudenak, eta bi kate L, disulfuro-kateekin lotuta. Jabetza horiek egonkortu egiten dira. L kateek jabetza aldagarria dute N amaierako muturrean, eta H kateek jabetza aldagarria dute Vh eskualde iraunkorrean (berdina da antigorputz-mota bakoitzerako). Bi eskualde aldagarri (berdin) horietako bakoitzean, eskualde hiperaldagarriak daude, parotopoa osatzen dutenak (determinatzaile antigenikoekin lotzeko lekua).