Bigarren Errepublikako Erreformak: Azañaren Eragina eta Ondorioak
Espainiako Bigarren Errepublikako Erreformak: Azañaren Eragina eta Ondorioak
Arlo Ekonomikoa: Koiuntura Ekonomikoa
Europak 1929ko krisiaren eragina beranduago nabaritu zuen. Garai hartan, Europako herrialdeen arteko integrazio ekonomikoaren maila urria zenez, lehenengo erasoaldia jasan ahal izan zuen, baina hurrengoak ez. Espainiak Europarekin zituen harreman ekonomiko nagusiak mineralen eta nekazaritza produktuen esportazioan oinarritzen ziren. Depresio ekonomikoak eragin handia izan zuen erdiko klasean: esportazioak behera egin zuten, erosketak murriztu ziren eta mekanizazio-erritmoa gelditu egin zen.
Aurrekariak: Konstituzio Errepublikanoa
Konstituzio errepublikano berria eztabaida handien ondoren onartu zen. Eztabaida horietako bat Estatuaren eta Elizaren arteko harremanari buruzkoa izan zen, eta gobernu krisia eragin zuen. Erlijio-ordenak desegin ziren eta kleroaren aurrekontuari amaiera eman zitzaion. Eskuineko diputatuek Kongresua utzi zuten. Alcalá Zamorak eta Maurak dimisioa aurkeztu zuten. Manuel Azaña izendatu zuten gobernuburu. Espainia estatu laikotzat jo zen. Ganbera bakarreko sistema ezarri zen. Sufragio unibertsala onartu zen, emakumeen botoa barne. Alcalá Zamora Errepublikako presidente izendatu zuten, eta Manuel Azaña berretsi zuten gobernuburu.
Biurteko Erreformistan, hainbat erreforma egin ziren politika modernizatzeko helburuarekin: hezkuntza-erreforma, erreforma militarra eta nekazaritza-erreforma. Erreforma horiek eliteen pribilegioak murrizten zituzten, eta erdiko klaseen eta langileen mugimenduaren aldaketaren itxaropen orokorren araberakoak ziren.
Ondorioak: Azañaren Erreformen Eragina
Azañak egindako erreformek armadako sektore handi baten haserrea eragin zuten. Sektore horrek uste zuen erreformak haien agintea eta izen ona murrizteko eginak zeudela. Errepublikak Guardia Zibilaren hegemoniari amaiera eman nahi izan zion. Horren ordez, Oldarreko Guardia sortu nahi zuen, indar leial eta hiri-polizia gisa entrenatua.
Gatazka giroa handitzen joan zen, eta agerian geratu ziren tentsioak: proletarioen haserrea eta ugazaben setakeria (ez zuten erreformarik nahi). CNT sindikatuak, afiliazio handia lortu zuena, greba asko eragin zituen. Horrek guztiak Azañaren gobernuaren izen ona eta agintea ahuldu zituen, eta Errepublikaren aurkarien propaganda elikatu zuen.
Balorazioa
Azañak erabaki zituen erreformek garrantzi handia izan zuten Bigarren Errepublikaren barruan, istilu asko sortu baitzituzten. Beste bi erreforma nagusiekin batera, egoera guztiz aldatu zuten gertaerak izan ziren. Testu hau Gaceta de Madrid egunkarian argitaratutako artikulu baten zati bat da. Egunkari hori iturri fidagarria zen, eta Espainia osoko herritarrei informazioa eskaintzen zien. Madrilen jatorria zuen egunkaria izan arren, Espainiako bazter guztietara heltzen zen, Madril hiriburua izanik, baliabide asko baitzituen herritar guztiei informazioa helarazteko. Beraz, esan dezakegu gertakariek objektibotasun osoa dutela eta ez dutela inolako aldaketarik jasan. Gainera, testuan azaltzen den informazioa bat dator historiako liburu gehienetan agertzen denarekin.