Hasiera / Apunteak / Kimika /

Atomoaren Egitura eta Lotura Kimikoak

Kimika4,41 KB

Eredu Atomikoak

Thomsoneko Eredu Atomikoa

Thomsonen ereduak proposatu zuen atomoa esfera positibo bat zela, eta bertan elektroiak sartuta zeudela, "mahaspasa-opil" baten antzera. Protoiekin elkartzean, elektroiak neutralizatu egiten direla adierazi zuen.

Rutherforden Eredu Atomikoa

Rutherfordek frogatu zuen atomoaren zatirik handiena hutsa dela. Atomoaren erdigunean korpuskulu txiki bat dagoela aurkitu zuen, nukleo izena jarri ziona. Nukleoak karga positibodun partikulak ditu, protoiak. Elektroiak, protoien kantitate berean, nukleoaren inguruan biraka ari dira orbita zirkularretan.

Bohren Eredu Atomikoa

1913an, Niels Bohrek eredu atomiko berri bat plazaratu zuen. Haren arabera:

  • Elektroiek erradio zehatz bateko orbita zirkularretan biratzen dute nukleoaren inguruan.
  • Orbita horietako bakoitzean elektroi kopuru zehatz bat egon daiteke.
  • Elektroia orbitaz aldatzeko, haren energia aldatu egin beharko da.

Atomoak bi zati nagusi ditu:

  • Nukleoa: Erdiko zatia da, eta protoiak eta neutroiak ditu. Atomoaren masa gehiena nukleoan kontzentraturik dago.
  • Geruza: Kanpoko aldea da, eta elektroiak dauzka. Nukleoko protoi kopurua eta geruzako elektroi kopurua berdinak dira atomo neutroetan.

Oinarrizko Partikulak

Atomoak hiru oinarrizko partikula ditu:

  • Protoiak: Karga positiboa duten partikulak dira, eta elektroiek baino masa handiagoa dute.
  • Elektroiak: Karga negatiboa eta oso masa txikia duten partikulak dira.
  • Neutroiak: Protoien antzeko masa dute, baina kargarik ez duten partikulak dira.

Lotura Kimikoak

Lotura Ionikoa

Metalek, taula periodikoaren ezkerraldean daudenek, elektroiak galdu eta katioi ioiak (karga positibodunak) eratzeko joera dute. Ez-metalek, berriz, taula periodikoaren eskuinaldean daudenek, elektroiak irabazi eta anioi ioiak (karga negatibodunak) eratzeko joera dute. Anioi eta katioi kopuru handi bat elkar erakartzean, kristal-sare ionikoa eratzen da.

Lotura Kobalentea

Lotura kobalentea bi atomoren elkarketa da, non elektroi bikote bat edo gehiago partekatzen dituzten.

Lotura Metalikoa

Lotura metalikoa metalen atomoen arteko elkarketa da. Atomo horiek kristal-sare bat eratzen dute, non elektroiak deslokalizatuta dauden, "elektroi-itsaso" bat osatuz.

Kontzeptu Kimiko Garrantzitsuak

Isotopoak

Isotopoak zenbaki atomiko (Z) berdina duten atomoak dira, baina masa-zenbakia (A) desberdina dutenak.

Molekulen Adibideak

Hona hemen molekula batzuen adibideak eta haien osaketa:

  • O2: Oxigeno molekula bat, bi oxigeno atomoz osatuta.
  • H2: Hidrogeno molekula bat, bi hidrogeno atomoz osatuta.
  • H2O: Ur molekula bat, bi hidrogeno atomoz eta oxigeno atomo batez osatuta.

Elementuen Balentzia Ohikoenak

Hona hemen elementu batzuen balentzia ohikoenak edo oxidazio-egoerak:

  • 1: Li, Na, K, Rb, Cs, Ag
  • 2: Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Zn, Cd
  • 1,2: Cu, Hg
  • 1,3: Au
  • 1,3,5: N
  • 2,4: C, Pb, Sn
  • 2,4,6: S, Se, Te
  • 4: Si
  • 1,3,5,7: Cl, Br, I
  • 3: Al, B
  • 2,3: Fe, Co, Ni
  • 3,5: As, Sb, P
  • -2: O
  • +/-1: H
  • -1: F

Orbitalen Energia Mailak eta Elektroi Kopurua

Elektroiak orbitaletan kokatzen dira energia maila jakin batzuen arabera, hurrengo ordena jarraituz:

1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d...

Orbital mota bakoitzak gehienezko elektroi kopuru bat har dezake:

  • s orbitalak: gehienez 2 elektroi
  • p orbitalak: gehienez 6 elektroi
  • d orbitalak: gehienez 10 elektroi
  • f orbitalak: gehienez 14 elektroi

Adibide kimiko batzuk: NaBH4, N2O3, HCl, NaH, SO.

Deskargatu

PDF Word HTML