Arte Islamiarra: Arkitekturaren Ezaugarriak eta Eraikin Motak
Arte Islamiarra
Arkitektura: Ezaugarri Orokorrak
- Horizontaltasuna: Eraikinek altuera txikia izaten dute. Handitasuna zabaleraren bidez lortzen da. Barnealdeak oso apainduta daude. Gehienak oso azkar eraiki ziren.
- Materiala: Material pobreak erabiltzen dira, gero estali egiten direnak itxura dotorea emateko. Adreilua, pezoa, egurra eta arlangaitza. Gainetik igeltsua, azulejuak eta abar jartzen dira.
- Euskarriak: Pilareak, zutabeak eta hormak. Ez dute orden zehatzik jarraitzen, baina kapitel korintoarrak erabiltzen dira, baita kubikoak eta abaniko itxurakoak ere.
- Arkua: Oso arku mota ezberdinak erabiltzen dira, hala nola, ferra arkua, lobulatua, zorrotza, eta ferra arku zorrotza. Altuera lortzeko arkuak gainjartzen dira.
- Estalkiak: Orokorrean, estalki dinteldunak eta gangadunak erabiltzen dira. Gangak, kupulak eta arkuak dekoratiboak dira gehienetan, egitura dintelduna ezkutatzeko eta dotoreagoa egiteko.
Kupulak
Kupulek dekorazio izaera eta zentzu sinbolikoa dute. Hainbat motatakoak daude: nerbiodunak, kono itxurakoak, mokarabedunak, erraboil itxurakoak, galonatuak, maskor itxurakoak eta trazeriadunak.
- Dekorazioa: Arkitektura baino garrantzitsuagoa da batzuetan. Eraikuntzako elementu guztiak estaltzen ditu, dekorazio laua sortuz.
Dekorazio Motak
- Arabeskoa: Ataurikea (landaretza estilizatua), lazoak, lerro gurutzatuak, idazkera kufikoak (lerro zuzenak) eta lerro makurrak.
- Mokarabea: Sabaietatik zintzilik dauden igeltsuzko prisma itxurako elementuak, estalagmiten antzekoak.
- Kamuflaje dekorazioa: Zeramika plakak, mosaikoak eta azulejuak.
Arkitektura: Eraikin Motak
Eraikin publiko gehienak meskitak, bainuak, jauregi aberatsak eta gazteluak dira.
Meskita
Musulmanen otoitz lekua da.
- Horizontala da.
- Haran-a: Fededunak otoitz egiten duten aretoa da.
- Qibla: Meka aldera orientatuta dagoen horma da. Fededunak hiri sakraturantz egiten dute otoitz.
Qiblaren Atalak
- Hormaren erdian mihrab dago, Korana gordetzeko lekua.
- Mihrabaren ondoan minbar dago, imanaren pulpitoa, otoitza gidatzeko.
- Maqsura: Minbarren aurrean dago, eta kalifarentzako gordetako lekua da.
- Osagarri garrantzitsuenak kupula dira.
- Minaretea: Patioan altxatzen den dorrea da. Moezinak musulman guztiak otoitz egitera deitzen ditu bertatik.
Jauregiak
Hiru zati dituzte:
- Mexuar: Kanpoko bisitentzat eraikitako lekua.
- Harem: Jauregiko jabea bizi zen lekua.
- Zati ofiziala: Festa eta ekitaldi publikoetarako erabiltzen zen. Hirietan edo hiritik kanpo egon daitezke, lorategi eta urmaelekin.
Bainuak (Hammam)
Hiri guztietan zeuden.
- Gizonak eta emakumeak bainu askotan egoten ziren, baina ez elkarrekin.
- Hiru gela nagusi zeuden: ur beroa, ur epela eta ur hotza. Masaje eta ileapaindegi zerbitzuak ere eskaintzen ziren.