Aro Garaikideko Gertaera Nagusiak: Industria Iraultza eta Liberalismoa

Industria Iraultzaren Kausak

• Demografia Iraultza: Biztanleriaren hazkundea.
• Nekazaritza Iraultza.
• Garraio Iraultza.
• Garapen Teknologikoa: Asmakizun teknikoak.
• Kolonialismoa: Lehengaiak eta merkatu berriak.
• Lan antolaketa berriak.
• Aldaketa soziopolitikoak.
• Kapital metaketa eta inbertsioak.

Ondorio Sozialak

• Antzinako Erregimeneko gizarte estamentala: Industria aroko klase gizartea.
• Nekazaritza gizartea: Gizarte hiritarra.
• Burgesia industrialaren eta proletarioaren klaseen sorrera: Klaseen arteko gatazkak ugaritu ziren langile mugimenduen ondorioz.

Liberalismoa

Burgesek sortutako ideologia.

Ideia Nagusiak

• Jabetza eskubidea.
• Jarduera ekonomiko askea.
• Produkzio bideak jabe gutxiren eskuetan pilatzea.
• Estatuaren parte-hartzerik eza ekonomian.

Frantziako Iraultzaren Kausak

Kausa Ekonomikoak

• Egoera ekonomiko oso larriak.
• Uzta txarrak.
• Zerga asko.
• Gariaren prezioaren igoera.

Kausa Sozialak

• Berdintasunik eza.
• Maila hobetzeko aukerarik eza.

Kausa Politikoak

• Estatu Batuetako Independentzia Gerra.
• Monarkia absolutista.
• Hirugarren estamentua politikaren baztertua.
• Amerikar Iraultza.

Kausa Ideologikoak

• Ilustrazioaren eragina.
• Montesquieuren botere banaketa.

Vienako Kongresua (1815)

Helburua

Bakea lortzea.

• Frantziako Iraultza baino lehenagoko egoerara itzuli nahi zuten.
• Zilegitasuna: Monarkia absolutista.
• Estatuen arteko oreka.
• Interbentzio politikoa: Beste herrialdeen barne arazoetan sartzeko eskubidea (Aliantza Santua).

Ondorioa

• Iraultza liberal asko.
• Porrota.

Napoleon Espainian

• Karlos IV.a ondo moldatzen zen iraultzaileekin.
• 1793-1795 bitarteko Konbentzio Gerra sortu zen, eta Frantziak Katalunia eta Hego Euskal Herria bereganatu zituen.
• 1795. urtean Frantziarekin bake ituna sinatu eta aliatu zen, lurraldeak itzultzeko.
• Napoleonek Espainiako erregetza bere anaiari eman zion.

Montesquieu

• Idazle eta filosofo frantsesa.
• Botere banaketa proposatu zuen hiru adarretan: judiziala, betearazlea eta legegilea.

Aliantza Santua

Vienako Biltzarrean hartutako erabakiak errespeta zitezen, Errusia, Austria, Prusia eta Frantziak aliantza hau eratu zuten.

Proletarioak

Beste batentzat lan egiten duena.

Mota nagusiak

Industria Proletarioak

• Lantegi berrietan lan egiten zutenak.
• Industriaren lan gogorrak egiten zituztenak.

Nekazaritzako Proletarioak

• Lurjabe handi eta nekazarientzat lan egiten zutenak.