Antibiotikoak, probiotikoak eta erresistentzia mikrobiologikoa

Antibiotikoak: definizioa

Antibiotikoak bakterioak hiltzeko edo haien hazkuntza galarazteko gai diren substantzia kimikoak dira. Bakterio horiek askotan gure gaixotasunen eragile nagusiak izaten dira, eta gure organismoan sartzean mota askotako ondorioak eragin ditzakete. Bakterio gehienak gure gorputzean daude eta, sarritan, bizimodua bermatzeko beharrezkoak izaten dira. Badira gure gorputza gaixotzen duten bakterio mota ugari, eta, logikoa den bezala, antibiotikoak anitz eta desberdinak dira, bakteria bakoitza tratatzeko espezifikoak.

Probiotikoak

Antibiotikoen erabilerak gure barnean eragiten duen "sarraskia" konpontzeko, askotan probiotikoetara jotzen dugu. Probiotikoak mikroorganismo biziak dira, hainbat elikagaitan eta osagai dietetikoetan aurkitzen direnak, eta gure immunitate-sistemari laguntza gehigarria ematen diote. Pentsamendu okerra da bakterio guztiak arriskutsu eta kaltegarri direla uste izatea; izan ere, bakterio batzuek gure biziraupenerako eta digestio-funtzioetarako garrantzia dute.

Antibiotikoei erresistentzia

Gehienek ez dakite noiz eta nola erabili antibiotikoak, eta batzuetan kontsumoa neurririk gabe handitzen da. Antibiotikoen gehiegizko erabilerak bakterioei erresistentzia garatzeko aukera ematen die.

Bakterioek erresistentzia garatzearen mekanismoak

Lau dira bakterioak erresistente bihurtzen dituzten mekanismo nagusiak:

• Antibiotikoaren degradazioa edo inaktibazioa — bakterioek botika deuseztatzen dituzten entzima bereziak sor ditzakete.
• Helmuga-alterazioak — antibiotikoaren helmugetan aldaketak gertatzen direnean, sendagaiak ezin du bere eraginik egin.
• Metabolismo-ibilbideen aldaketa — antibiotikoak inhibitzen dituen ibilbide alternatiboak garatzea.
• Kanporatze eta kontzentrazioa murriztea — antibiotikoa zelulatik kanporatzeko sistemak (adibidez, efflux pump-ak) edo bestelako mekanismoak garatzea.

Gehiegizko erabilera eta preskripzioa

Garrantzitsuena, ziurrenik, botika hauen gehiegizko erabilera da. Hau normalean antibiotikoen gehiegizko preskripzioarekin eta etxean antibiotikoak izatearekin lotuta datza; osasun-zentroetan batzuetan errezetatzeko ohitura erraza edo arduragabekeriak egoera hori areagotzen du.

Antibiotikoen erabilera animalietan

Gizakiontzat ez ezik, animalientzat ere askotan "barra libre" dago substantzia hauekin. Neurrigabekeriaz erabiltzen dira animalien hazkundea edo emankortasuna hobetzeko, eta horrek erresistentzia zabaltzeko arrisku handia dakarkie mikroorganismoei eta, ondorioz, gizakiei ere.

Higienea eta saneamendua

Kasu askotan aipatzen den beste kausa higiene faltak eta saneamendu urritasunak dira. Azken finean, higiene faltak eta saneamendu-baliabide txarrak bakterioen lekualdatzea eta zabalkundea modu esanguratsuan areagotzen dute.

Farmazia industria eta ikerketa

Azkenik, bakterioek erresistentzia mekanismoak garatzeari zuzenean lotuta ez dagoen arren, farmazia industriaren geldotasuna eta berrikuntza-aplikazioen motelaldia aipatu behar dira. Antibiotiko berrien garapena eta merkaturatzea motelagoa izateak arazoari aurre egitea zaildu egiten du.

Ondorio txiki bat: antibiotikoak modu arduratsuan erabiltzea funtsezkoa da, probiotikoek laguntza izan dezakete tratamenduaren ondoren mikrobiota berreskuratzeko, eta higiene egokia, nekazaritza praktika arduratsuak eta ikerketa bizkorra beharrezkoak dira antibiotiko-erresistentzia murrizteko.