Animalien Sailkapena
ANIMALIAK:
EZAUGARRI OROKORRAK:
- Metazoo ere izendatuak
- Eukariotoak
- Heterotrofoak
- Zelulaniztunak
- 3 bizi funtzio betetzen dituzte
- Lokomozioa (elikatzeko batez ere)
- Ugalketa sexuala edo asexuala
- Elikagaiak barrunbe batean digeritu eta soberakinak biltegiratzen dituzte
SAILKAPENA:
- Antolakuntza maila
- Gorputz-simetria mota
- Enbrioi-garapenaren ezaugarriak
- 32 filum; 2 azpierreinu (parazooak eta eumetazooak)
PARAZOOAK:
- Zelula-espezializazioa, baina eskasa, ez dute ehunik.
- Simetriarik ez.
- Gainerako animalietan ikusten diren zelula-geruzarik ez dute.
- 2 filum: a) plakozooak (espezie bakarra) eta b) poriferoak:
Poriferoak: Animalia urtarrak dira eta belakiak dira honen artean ezagunenak. Ezin dira mugitu, talde handitan bizi dira eta ura iragaziz elikatzen dira.
EUMETAZOOAK:
- Ehun-, organo- eta sistemekin
- Beste animali filumak
- Hauek sailkatzeko, 3 irizpide:
- Simetria: erradiala/aldebikoa
- Enbrioi-geruza kopurua
- Barne-barrunbe BAI/EZ:
- Azelomatuak
- Pseudozelomatuak
- Zelomatuak
KNIDARIOAK:
- Diplobastikoak.
- Simetria erradiala.
- Ehunak eta garatu gabeko organo batzuk.
- Knidoblastoak = zelula erresumingarriak.
- Polipo (finkatuta) anemonak, koralak eta marmokak (mugikorrak) morfologia.
- Urtarrak.
PLATHELMINTEAK:
- Triploblastikoak.
- Aldebiko simetria.
- Azelomatuak.
- Ehunak eta organo batzuk dituzte.
- Zizareak dira, gorputz zapalarekin.
- Batzuk aske bizi dira (planariak), beste batzuk barne parasitoak (teniak eta fasziolak) dira.
MOLUSKOAK:
- Triploblastikoak.
- Aldebiko simetria.
- Zelomatuak.
- Burua, hanka gihartsua, erraimasa (organoekin).
- Mantu batez estalita.
- Urtarrak edo lehortarrak.
ANELIDOAK:
- Triploblastikoak.
- Aldebiko simetria.
- Zelomatuak.
- Zizareak dira, metameria dute.
- Urtarrak, lehortarrak eta parasitoak batzuk.
ARTROPODOAK:
- Triploblastikoak.
- Aldebiko simetria.
- Zelomatuak.
- Metameria: burua + toraxa = zefalotorax eta sabelaldea.
- Apendize artikulatuak eta kitinazko exoeskeletoa (mudak).
- Metamorfosia normalean.
- Ornogabeen barruan, talderik ugaritsuenak dira.
EKINODERMOAK:
- Triploblastikoak.
- Aldebiko simetria (helduek, erradiala).
- Zelomatuak.
- Plaka karedunezko endoeskeletua. Batzutan arantzak.
- Mugimendurako eta elikatzeko, sistema anbulakrala.
- Itsastarrak: finkoak edo mugikorrak.
KORDATUAK:
- Triploblastikoak.
- Aldebiko simetria.
- Zelomatuak.
- Notokordarekin bizi-zikloaren faseren batean.
- Nerbio-kate hutsa eta likidoz betea.
- Zakatz-arrailekin.
- Jaiotza osteko buztana batzuek, eta bihotza sabelaldean.
- 3 azpifilum:
- Urokordatuak: aszidiak eta salpak.
- Zefalokordatuak: Anfioxo.
- Ornodunak: Burua, enborra eta isatsa. Endoeskeletoa pieza artikulatuekin eta zefalizazioarekin: moskorrak, txoriak.