Alemania Nazia: Nazismoaren Gorakada eta Diktadura

Alemania Nazia: Depresio Handia eta Nazismoaren Gorakada

1929tik 1932ra bitarteko Depresio Handia kolpe izugarria izan zen Alemaniarentzat, eta horrek nazismoa boterera bultzatu zuen.

Nazismoaren hastapenak

Alemaniako Langileen Alderdia sortu zen, eta bertan lanean aritu zen Adolf Hitler. 1920an, 25 puntuko programa bat landu eta alderdiaren izena aldatu zuten: Alemaniako Langileen Alderdi Nazional Sozialista (NSDAP). Urte horretan bertan, indarkeria erabiltzen zuen SA talde paramilitarra sortu zuten.

Programan bi ideia nagusitu ziren:

• Diktadura nazionalista indartsua ezartzea, Alemaniaren aurkariak desagerrarazteko.
• Alemaniar guztiak Alemania handi batean biltzea, arraza arioaren garapena ziurtatuko zuen bizi-espazioa (Lebensraum) eratuz.

1923an hiperinflazioa egon zen Alemanian. Hitlerrek eta bere alderdiak estatu-kolpea prestatu zuten (Municheko putsch-a), baina porrot egin zuten. Kartzelan zegoela, Mein Kampf liburua idatzi zuen, nazismoaren oinarrizko printzipioak biltzen dituena.

Errepublikaren krisia eta nazismoaren gorakada

Depresio Handiaren ondorioz, naziek babes handia jaso zuten hauteskundeetan. 1932an, langabeen kopurua 6 milioitik gorakoa zen eta sektore handi bat miserian geratu zen.

1930eko hauteskundeetan, NSDAP alderdiak 107 aulki lortu zituen eta bigarren alderdi garrantzitsuena bihurtu zen. 1933ko urtarrilean, Hitler kantziler izendatu zuten.

Diktadura nazia eta Hirugarren Reicha

1933ko otsailetik 1934ko abuztura bitartean, estatu totalitarioa eraiki zuen Alemanian. Hindenburgek Reichstaga desegitea lortu zuen eta 1933ko martxoan hauteskundeak egin zituzten berriro. Alderdi politiko guztiak desegin zituzten eta Alemania alderdi bakarreko diktadura bihurtu zen.

Arrazakeria eta errepresioa

Antisemitismoa diktaduraren ezaugarri nagusia izan zen. SA eta SS taldeen bidez errepresio gogorra ezarri zen. Adibide argia Kristal Hautsien Gaua izan zen, non talde horiek dendak eta sinagogak suntsitu zituzten.

Autarkia eta berrarmatzea

1936an, Lau Urteko Plana ezarri zen; horren bidez, autarkia ekonomikoa eta berrarmatze indartsua lortzeko politika abiarazi zuten.