ADNaren Bikoizketa eta Genetika: Oinarrizko Kontzeptuak

ADNaren Bikoizketa

ADNaren bikoizketa: ADN jatorrizko molekula batetik bi ADN alaba sortzea jatorrizko ADN molekulen berdinak.

Prozesuaren Faseak

1. Helikasa: hidrogeno loturak apurtu eta helize bikoitza banandu.
2. Topoisomerasa: ADN kateak desbiribilkatu.
3. ADN Primasa: zebadorea eratu.
4. ADN Polimerasa: desoxirribonukleotidoak lotu, fosfodiester loturak katalizatzen ditu 5 -> 3 norabidean.
5. Ligasa: Okazaki zatiak lotu; sintetizaturiko ADN kate txikiak.

Kate Gidaria eta Kate Atzeratua

Kate gidaria: ADN polimerasak 5 -> 3 norabidean nukleotidoak lotzen dituen zatiak. Kate atzeratua: okazaki zatiak (sintetizaturiko ADN kate txikiak) ligasak lotzen ditu.

Kode Genetikoa

Kode genetikoa: ARNaren base nitrogenatuen eta horrek kodetzen dituen aminoazidoen arteko lotura da.

Oinarrizko Kontzeptuak

1. Degenerazioa: AA batek kodon bat baino gehiago kodetzen duenean (kodon sinonimoa).
2. Unibertsaltasuna: kodonen eta AAen arteko lotura berbera baita beti edozein organismo ikertuta.
3. Hasierako Kodona: AUG.
4. Norantzko Kodona: 61 kodonek bakarrik zuzentzen dute.
5. Amaierako edo Stop Kodona: UGA, UAG, UAA.

Polimeroen Funtzioak

Almidoia

Almidoia: erreserba funtzioa dauka, glukosazko bi polimero desberdinez osatuta: amilosa eta amilopektina.

Zelulosa

Zelulosa: egitura funtzioa dauka, landare zelulen hormetako funtsezko egitura sortzen du.

Glukogenoa

Glukogenoa: animalien eta onddoen energia erreserba funtzioa dute. Kate oso luzeekin eta adarkatuekin osatuta dago, horrek alfa (1 -> 4) norabidean lotuta.

Triszilglizeridoak

Triszilglizeridoak: lipido daponifikagarriak dira, giro tenperaturan solidoak edo likidoak izan daitezke, lipido bakunak dira ez baitute osagairik. Funtzioa: erregai metabolikoen erreserba nagusiak dira.

Hidrolisia

Hidrolisia: Triszilglizeridoa deskonposatzen da eta glizerina eta gantz azidoak lortzen dira.

Xaboi

Xaboi: saponifikazioaren bidez, triglizerido batek base batekin duen erreakzioaren eraginez gertatzen da eta xaboi eta glizerina eratzen da.

Transkripzioa

Prozesuaren Faseak

1. Hasiera: ARN polimerasak sustapen zentroa zeharkatu eta hori lotu. Honen eraketa aldatu eta ADNaren helize bikoitzaren bira bat desbiribilkatu, transkripzio burbuila sortuz, horren ondorioz, ADN base sekuentzia agerian geratzen da.
2. Elongazioa: ARN polimerasak 3-5 norabidean irakurtzen du ADN. ARN hazkundea dagoenez, erribonikleotidoen gehikuntza 5-3 norabidean gertatzen da.
3. Amaiera: ARN polimerasak ADN sekuentziaren amaiera aurkitu arte jarraitzen du transkripzioa, orduan, ARN m a banatzen da.
4. Heldutasuna: Prokariotoetan, ARN m ak ez du beste ezerk eta berehala erabil daiteke itzulpenerako. Eukariotoetan, juntzioak ezin dituztenez, bete heldutasun prozesua jasan behar dute.