Abangoardia Mugimenduak: Ezaugarriak, Futurismoa eta Surrealismoa
Abangoardiaren Ezaugarri Nagusiak
- Tradizioaren aurkako jarrera aktiboa. Antierrealistak dira eta ez dute errealitatea imitatu nahi. Errealitatea nahita desitxuratzen dute.
- Edertasuna berdin zaie; originaltasunak, aldiz, balio garrantzitsua du.
- Erromantizismoak aldarrikatzen zuen askatasuna muturreraino eramaten dute, beharrezkoa den guztia apurtuz.
- Arte intelektuala da, formen joko hutsa, sentimendurik eta pasiorik gabeko artea. Obra ulertzeko, irakurle-ikusleak jarrera aktiboa izan behar du (bere aldetik ahalegin bat egin behar du).
- Ezberdintasunak gertatzen dira abangoardien artean: batzuk mundu modernoaren berrikuntzen aldekoak dira (adibidez, Futurismoa), beste batzuk, mundu modernoaren alderdi negatiboak azpimarratzen dituzte (adibidez, Espresionismoa edo Surrealismoa).
Futurismoa: Ezaugarriak eta Printzipioak
- Mundu modernoa miresten du, bereziki teknologia, indarra eta azkartasuna.
- Makinen eta abiaduraren aldekoak ziren.
- Arriskuzaleak, gerraren aldekoak (faxismoari lotutako mugimendua izan zen futurismoa).
- Poesia futuristak teknika eta sintaxia hautsi zituen.
- Hizkuntza dinamikoaren nahia.
- Adjektiboak eta adberbioak baztertu zituzten.
- Ortografia arauak ezabatu zituzten.
- Hitzak aske utzi zituzten.
Espresionismoa Pinturan: 5 Gako
- Kontrasteak ditu gustuko.
- Kolore biziak edo oso ilunak erabiltzen dira.
- Irudi deformatuak.
- Sortze prozesua oso garrantzitsua da.
- Ez dago aurretik egindako plangintzarik.
Dadaismoa
- Logika alde batera utzi eta absurdua erabiltzen zuten.
- Collageak eta fotomuntaketak egiten zituzten.
- Ready Made-aren sortzaileak.
Surrealismoa
- Irudiak konplexuak, konfusoak, ametsetakoak bezala.
- Errealistak izan zitezkeen, baina beti estilo irrazional batekin, ametsetako fantasiak deskribatuz.
- Teknika espontaneoak aurkitu zituzten, prozedura psikoterapeutikoen arabera modelatuak.
- Batzuek estilo abstraktuagoa zuten.
André Breton: Hilotz Paregabea (jokoa).
Abangoardiako Narratiba
- Izen zehatzik gabeko pertsonaiak (adibidez, Kafka: "K").
- Bukaeratik hasi, desordena (adibidez, Proust: Denbora galduaren bila).
- Istorio ilunak (adibidez, Finnegans Wake) edo arinak (adibidez, Virginia Woolf).