Lehen hezkuntza mailako Teknologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Energia Baliabideen Sailkapena

Baliabide Agortezinak eta Berriztagarriak

Energia iturriak bi kategoria nagusitan sailkatzen dira:

1. Baliabide Agortezinak: Inoiz amaitzen ez diren energiak dira. (Adibidez: eguzki-energia, itsas-energia, energia geotermikoa eta haize-energia).
2. Baliabide Berriztagarriak: Inoiz ez dira amaitzen, etengabe sortzen ari baitira. (Adibidez: biomasa, energia geotermikoa, energia hidraulikoa, eguzki-energia, haize-energia, itsas-energia).

Energia Iturrien Sailkapen Laburra

Ondorengo iturriak, oro har, berriztagarri eta agortezin gisa sailkatzen dira:

• Haize-energia (Berriztagarria, Agortezina)
• Energia hidraulikoa (Berriztagarria, Agortezina)
• Energia geotermikoa (Berriztagarria, Agortezina)
• Itsas-energia (Berriztagarria, Agortezina)

Enbutizioa eta Deformazio Prozesuak

Enbutizioa: Materialari forma eman nahi zaionean erabiltzen da, matrizea eta puntzoia erabiliz. Zapalgailua helduleku gisa erabiltzen da eta materialari irristatzen utzi behar zaio. Prozesu honetan materialaren plastikotasuna ezagutzea ezinbestekoa da.

Mekanismoa eta Eragiketa Motak

• Mekanismoa:
  1. Ebakina matrizean sartzera behartzen da (izurrak handituz).
  2. Itxuratzera ematen da (izurrak areagotuz).
  3. Izurrak desagertzen dira, piezaren haustura gertatu arte.
• Eragin bikoitzeko enbutizioa: Altuera dimentsioaren %15 baino handiagoa denean erabiltzen da. Zapaltzaileak izurren sarrera ekiditen du eta fluxua bideratzen du.
• Forma emateko beste eragiketa batzuk: Tolesketa, ebaketa, ertz-tolestea, esturaketa eta rulinado-a.

Fundizioa:

Altzairua eta Kobrea: Ezaugarriak eta Aleazioak

Altzairua

18. Zer ezaugarri dute altzairuek?

Egituran aldaketa handiak izan ditzakete, egoera solidoa galdu gabe. Hau da, tratamendu termikoen bidez erabat alda daitezke haien ezaugarri mekanikoak, tratatutako elementuen forma aldatu gabe.

19. Definitu suberaketa eta tenplaketa.

• Suberaketa: Hozte motela.
• Tenplaketa: Hozte azkarra.

20. Definitu altzairu arruntak eta aleatuak.

Altzairu arruntak

Burdinaz eta karbonoz osatuta daude.

Altzairu aleatuak

Altzairu arruntetatik lortzen dira, horiei elementu aleatzaileak gehituta. Horren bidez, gauza asko lor daitezke: tratamendu termikoekiko sentikortasuna aldatzea, ezaugarri mekanikoak aldatzea, korrosioarekiko iraunkortasuna aldatzea, eta abar.

21. Zer motatan agertzen

Materialen Propietateak: Definizioak

• Gogortasuna: Material batek beste material bati marratzeko duen ahalmena.
• Hauskortasuna: Material batek erraz hausteko duen ahalmena.
• Nekea: Material batek indar baten eraginez hautsi gabe jarraitzeko duen erresistentzia.
• Elastikotasuna: Material batek deformatu ondoren bere hasierako formara itzultzeko duen ahalmena.
• Plastikotasuna: Material batek deformatzeko duen ahalmena, baina inoiz ez du hasierako forma guztiz berreskuratuko.
• Harikortasuna: Material batek hari bihurtzeko duen ahalmena.
• Xaflakortasuna: Material batek xafla bihurtzeko duen gaitasuna.
• Zailtasuna: Zerbait lortzeko edo egiteko aurkitzen diren oztopoak edo zailtasun-maila.
• Erresilientzia: Materialaren gaitasuna, deformazio elastiko handia jasan ondoren,

PET Birziklapen Metodoak

Banaketa Mekanikoa

Plastikoen bereizketa mekanikorako hainbat metodo erabiltzen dira, dentsitatean eta karga elektrikoan oinarrituta:

• Air Tabling (Haizezko Mahaia): Grabitate lehorreko metodoa da. Plastiko soberakinak mahai gainean erortzen dira, eta mahaia bibratu eta haizagailu batek airea bultzatzen du. Dentsitate baxuko plastikoak flotatu egiten dira, eta besteak, bibrazioaren eraginez, ertz batera mugitzen dira.
• Bereizketa Triboelektrikoa: Plastikoa haize-korronte baten bidez sakabanatzen da, eta tribo-zikloi batean sartzen da. Bertan, beraien artean igurtzi eta elektrikoki kargatzen dira. Zikloitik ateratzean, kargaren arabera elektrodoetara hurbiltzen dira, horrela bereizketa lortuz.
• Hondoratze-Flotatze eta Apar-Flotatze

Errelea: Errelea beste zirkuitu baten kontrolpean dagoen etengailu elektriko bat da. Erreleak era elektromagnetikoan ireki eta ixten ditu kontaktuak. Korronte elektriko batek haril bat zeharkatzen duenean, eremu magnetiko bat sortzen du eta kontaktu mugikor batekin lotuta dagoen metalezko armadura erakartzen du. Kontaktu higikorraren mugimenduak kontaktu estatikoarekin duen konexioa irekitzea eta ixtea ahalbidetzen du. Korronte elektrikoa etetean, armadura bere lehendabiziko posizioara itzultzen da.

FLUXU MAGNETIKOA

Eremu magnetikoaren linea kopurua da, bere unitatea weberra da. Eremu magnetikoaren dentsitatea eta espiraren arearen bektore adierazgarriaren arteko biderkadura eskalarra da (gainazalarekiko perpendikularra dena eta aipatutako arearen...

Sarrera: Fabrikazio Prozeduren Oinarriak

Konformazio prozeduraren ezaugarriak aztertzeko, formak lortzeko erabilitako prozesuak eta bideak zein diren jakin behar da. Horien oinarriak identifikatu behar dira, lorturiko emaitzak interpretatzeko eta zentzuzko erabakiak hartzeko, horrela nahi ez diren emaitzak saihesteko. Helburua formak lortzeko oraingo prozeduretara modu ordenatuan hurbiltzea da:

• Prozesua: Eragiketa segida zehatzean espezifikazioa da; eragiketa horiek edozein produkturen forma jakina lortzeko aukera ematen dute.
• Prozedura: Forma lortzeko printzipio bera erabili duten prozesuen multzoa da.
• Fabrikatu: Fabrikatzea fabrikazio prozedura bereko prozesua betearaztea da, produktua lortzeko.

Masa Aldatu Gabeko Prozedurak

Itxuragabetze Plastikoa

Egoera...

1. Nola sailkatzen dira metalezko materialak?

Osaketa kimikoaren (brontzeak edo altzairuak), erabileraren (altzairu herdoilgaitzak edo aleazio arinak), lortzeko moduaren (material sinterizatuak) eta aplikazio nagusien (itsasontzien txapa) arabera sailkatzen dira.

2. Nolakoak izan ahal dira burdinazko materialak?

Burdina (forjatua), galdaketak, altzairuak eta burdinazko konglomeratuak.

3. Nola sailkatzen dira burdinazko ez diren materialak?

• Aleazio astunak: kobrezkoak, berunezkoak, zinkezkoak.
• Aleazio arinak: Aluminiozkoak, titaniozkoak.
• Aleazio arin-arinak: Magnesiozkoak, beriliozkoak.

4. Aipatu forja katalanaren ezaugarri garrantzitsuenak

Prozedura bat zen; forja hori labe edo tximinia txikia zen eta errekuntzarako egur-ikatza edo burdin minerala erabiltzen...

Zizailaketa Prozesua

1) Zeintzuk dira zizailaketa prozesuaren urratsak:

1. Kutxillak, xaflan barrena sartzen hasten dira.
2. Gainazaleko zuntzak ebaki eta barnealdekoak deformatu egiten dira.
3. Barruko zuntzak deformatuagoak daudenez, trakzio indar handiagoen eraginpean daude.
4. Trakzio indar honek, haustura lodiera guztian zehar barreiarazten du.

2) Nolako zizailak ditugu merkatuan?

• Giilotina
• Palankadun
• Zirkularra
• Eraunsketa
• Anitzak
• Eramangarria zizaila

3) Zeintzuk dira gillotina zizailen osagaiak?

• Bastidorea
• Mahaia
• Trantxa
• Hortzak
• Sumilak
• Topeak
• Multzo eragileak
• Aksionamendu dispositiboa

4) Nola deskribatuko zenuke gillotina zizaileko trantxa bat?

Gorunzko eta berunzko mugimendu bertikala du. Goiko ardatza bertan kokatuta dago.

5) Zerren arabera aldatuko dugu hortzen tarteko

Energia Berreskurapena

Granu tamainako erregaia

5x5cm-ko erregaia paper industrian, zementu labeetan, berogailuetan...

Pirolisia

1-3cm, oxigenorik gabe, 400-800ºC-tan. Lortutako elementuak: olioa, gasa (bero moduan erabiltzen da) eta ondakin karbonikoak (kedarra).
Emisioak: Nitrogeno oxidoa murriztu. Hondakinen gehiena produktu bihurtzen da.

PP/PDM Paratxokeak

Plastikozkoak, arinak, kotxearen %14.
PP: Gama zabala, aplikazio ugari: aerodinamikoa, estetikoa, zauriak ekiditea, dilatazio koefiziente baxua, egonkortasun dimentsionala (paratxokeak).

Material eta Produktuaren Aukeraketa

• Birziklagarria: 1kg material birziklatu lortzeko energia: 32,5MJ (3 aldiz gutxiago). Munduko EPDM hornikuntzaren %0,1 bakarrik birziklatzen da.
• Konbustio kontrolatu bidez 45MJ/