Batxilergoa mailako Lan heziketa eta orientazioa ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Euskal ETEen erronkak eta industria-politika

Enpresaren neurriari dagokionez, ETEak (Enpresa Txiki eta Ertainak) dira nagusi. Enpresa handiak, berriz, EBren (Europar Batasuna) batezbestekoaren azpitik daude. Horrek munduko merkatuan lehiatzeko garaian desabantaila ematen die, ETEek zailtasunak baitituzte lehiatzeko; finantzatzeko, berritzeko eta nazioartekotzeko hainbat muga izaten baitituzte. Hori dela eta, industria-politikaren helburua da neurria eta lehiakortasuna hobetzea.

Tamaina eta lehiakortasuna hobetzeko estrategiak

• Neurria hobetzeko: Enpresa-taldeak eta enpresen arteko lankidetza bultzatzea da helburua, filialak, lankidetzak eta klusterrak sortuz.
• Lehiakortasuna hobetzeko: Hiru estrategia nagusi hauen bidez hobetzen da:
  • Enpresak berregituratzeko

Deslokalizazioa

Ekoizpen-jarduerak herrialde industrializatuetatik garapen-bidean dauden herrialdeetara aldatzea, garapen-bideko herrialde horietako per capita errentak baxuagoak izaten baitira herrialde industrializatuetakoak baino.

ETE (Enpresa Txiki eta Ertaina)

Enpresak sailkatzeko irizpide bat baino gehiago badago ere, langileen kopuruari eta fakturazio-bolumenari erreparatzen zaio. Sailkapen nagusiak hauek dira:

• Enpresa Txikiak: 50 langiletik behera eta urteko 5 milioi eurotik beherako fakturazioa duten enpresak.
• Enpresa Ertainak: 50 eta 250 langile artean dituzte, eta urteko 5 eta 10 milioi euro arteko salmentak.

Lidergoa

Pertsona batek beste batzuengan eragiteko eta haiek helburu jakin batzuk lortzera animatzeko edo motibatzeko duen gaitasuna...

Boterea eta Legitimitatea

Botere politikoa deitzen zaio besteak modu jakin batean jokatzera behartzeko ahalmenari edo indarrari. Botere politikoa legitimoa da obeditu behar dutenek gauzatzeko modua baliozkotzat daukatenenean.

Boterea eta Autoritatea

Bi kontzeptu daude: Boterea eta Autoritatea. Norbaitek autoritatea duela esaten dugu haren aginduak obeditu behar dituztenek errespetatu eta balioetsi egiten dutenean. Autoritatea ezin da inposatu; besteen onespenetik eta aitorpenetik baizik ezin da sortu.

Botere Politikoaren Legitimazioa (Max Weber)

Max Weberren ustetan, hiru modu izan dira historian botere politikoa legitimatzeko:

• Legitimazio Tradizionala: Denboraren joanean aldatu gabe iraun duten ohituren prestigioan oinarritua. Gizarte tradizionaletan,

XX. mendeko filosofia

XX. mendeko lehen urteetan, fisikak eta matematikak garrantzi handia izan zuten. Fisikak eskola neopositibista sortu zuen, eta Vienako Zirkulua da horien artean garrantzitsuena. Pentsalarien ustez, gerraren izugarrikeriak idealismoaren arrazionaltasun faltsuan oinarritutako ideologien ondorio izan ziren.

Metodo zientifikoak analisi fisikoan oinarritzen ahalegindu ziren; zientziari dioten mirespena hain handia izanik, filosofia analitikoa sortu zen. Azken horrek ez du onartzen metodo zientifikoak arazo filosofikoak ebazteko duen nagusitasuna, hizkuntzaren bilaketa onartu behar badu ere, eta filosofiak hizkuntzaren arazoari eskainitako arreta berezia nagusitu zen.

Mugimendu filosofikoak

• Filosofia analitikoa: Hizkuntza idealaren

Burdinbidearen Lege Orokor honek trenbidearen eraikuntza arautu nahi izan zuen. Aurrean ditugun artikuluetan trenbide-sarea eraikitzeko baldintzak zehazten dira.

Legearen Berrespena eta Eraikuntza Baldintzak

Sarreran, Gorteek agindutako lege hau Isabel II.ak, Espainiako erreginak, berresten duela adierazten da.

4. eta 6. artikuluetan, trenbideak gobernuak edo partikularrek, emakiden bidez, eraiki ditzaketela dio.

Laguntzak, Onurak eta Finantzaketa

8., 19. eta 20. artikuluetan, partikularrek izango dituzten laguntzak eta onurak argitzen dira, garrantzitsuenak hauek izanik:

• Inbertitutako dirua babestua izango dute, bai eta %6ko gutxieneko interesa ziurtatuta ere.
• Behar dituzten materialak eta teknologia berriak kanpotik ekartzeko aukera izango dute,

Globalizazioa: Definizioa eta Ezaugarriak

Globalizazio terminoak nazioarte mailan enpresa eta estatuen arteko interdependentzia eta harreman ekonomiko hazkorren berri eman nahi du. Harreman horiek ondasun, zerbitzu eta ekoizpen faktoreen mundu mailako merkatu bakar baten osaerara garamatzatela dirudi.

Mezu Ofiziala

“Guztiek aprobetxa ditzaketen erronka eta aukera anitzen irekiera suposatzen du, baldin eta egoera berrira egokitzen asmatzen badute.”

Ezaugarri Nagusiak

• Nazioarteko merkatal erlazioen hazkuntzan oinarritzen da (urtean %7), ekoizpen hazkuntza tasak baxuagoak diren bitartean. Hau, neurri batean, Enpresa Transnazionalei (ETN) zor zaie.
• Kapital eta finantza mugimenduen bizkortzea eragiten du, are proportzio handiago batean. Honek egonkortasun

Lehen Industria Iraultza eta Ekonomia

Nekazaritza Iraultza

• Zergatia: Jaiotza ugari, heriotza tasak jaitsi, nekazaritza aurrerapenen ondorioz.
• Ondorioak: Biztanle kopurua hazteak produktuen eskaria areagotu zuen.

Aurrerapen Teknikoak

Laborantza sistemak aldatu ziren. Norfolk sistema ezarri zen, etengabeko txandak ezarriz.

Jabetza Sistema

Landa irekia (openfield) ez zen emankorra. Herri lurrak hesitu ziren, lur pribatuak bihurtzeko, eta nekazari pobre askok lurrak saldu zituzten.

Industria Garapena

Makinen Fabrikazioa eta Eraldaketa Teknikoak

Eskuko lana makinen bidez egiten zen, energia iturrien bidez mugitzen zirenak (lurrunaren eta uraren bitartez).

Ehungintza Berria

Lurrun makinak erabili ziren:

• Cartwrightek ehun gailu mekanikoa patentatu zuen.
• Richard

Giza Harremanen Eskola: Elton Mayo

Taylorismoari egindako kritiken ondotik, 1915 eta 1930 bitartean, taylorismoaren alderdi ahulak konpontzeko zenbait metodo bilatzen saiatu ziren, lana gizatiarrago bihurtzeko helburuarekin.

Oinarrizko Printzipioak

• Pizgarri materialez gain, bestelako pizgarri batzuk ere badaude.
• Funtsezkoa da enpresak langilearekiko arreta izatea.
• Gizakia ezin da makina bat balitz bezala programatu.

Antolakuntza Egitura

Sail-banaketa Irizpideak

Funtzioen araberako sail-banaketa:

Enpresako langileak haien espezializazioaren eta gaitasunen arabera antolatzen dira.

Produktuen araberako sail-banaketa:

Produktu bat baino gehiago ekoizten duten enpresetan erabiltzen da.

Prozesuen araberako sail-banaketa:

Lana ekoizpen prozesua osatzen duten faseetan

Politika, gizartean bizitzeko trebetasuna da. Filosofia politikoa, berriz, gizarteko bizitzaren antolamenduari buruz gogoeta egiten duen diziplina da.

1. Giza Soziabilitatea

Giza soziabilitatea gizartean bizitzeko joera da, beste banakoekin bizitzeko eta haiez arduratzeko joera, alegia.

1.1. Interesagatiko Soziabilitatea

Thomas Hobbesek zioen gizakia otso dela gizakiarentzat, baina gizartekoi izatera behartuta dagoela; izan ere, gizartea desegiten bada, gerra piztuko litzateke guztien artean eta biziraupena bermatuta ez lukete izango.

1.2. Berezko Soziabilitatea

Aristotelesen arabera, gizakia berez da gizartekoia, gizartean biziz soilik garatu ditzakeelako bere gaitasunak.

2. Estatua

Estatua lehenengo gizataldeetako kide bat edo batzuk gainerakoen...

Industria birmoldaketa oraindik amaitu ez den arren, eta krisiak sektore heldu asko jotzen jarraitzen duen arren, horren ondoren beste fase bat ireki da, hirugarren industria iraultzako aldaketak jaso dituena. Aldaketa horiei esker, estatu garatuetan eta Espainian industria berreskuratu egin da, baina arazoak ditu egiturari, lurraldeari eta ingurumenari dagokienez. Horiek konpontzeko neurri politiko berriak hartzen dira.

1. Hirugarren Industria Iraultza eta Industria Berreskurapena

1.1. Hirugarren Industria Iraultzak Ekarritako Aldaketak

Hirugarren industria iraultzaren oinarria berrikuntza da, edo, hobeto esanda, jakintza eta teknologia berriak produkzio-prozesuan, produktu berriak lortzeko edo kudeaketa hobetzeko aplikatzea. Teknologia berri...