Lanbide heziketa mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Biztanleria sexuaren arabera

2016. urtean Espainian, 23.739.000 emakume zeuden (% 50,8), eta 22.390.383 gizon (% 49,2). Emakume gehiago daude gizonak baino autonomia-erkidego guztietan, honako hauetan izan ezik: Balearretan, Kanarietan, Murtzian, Gaztela-Mantxan eta Ceuta eta Melillako hiri autonomoetan.

Gizonezkoak gehiengoa dira 49 urtetik beherako biztanlerian; aldiz, 50 urtetik gora emakumeak gehiago dira.

Hazkunde errealaren banaketa (1960-2001)

Hazkundean dauden aldeak biztanleriaren hazkunde errealarekin lotuta dauden bi osagairen eraginaren ondorio dira: mugimendu naturala eta migrazioak. Hala, 1960-1980 aldian bat egin zuten 1960ko hamarkadako baby boom delakoak eta Espainiako emigrazioaren goren uneak.

1981-2001 aldian, hainbat faktorek...

Barne migrazioak: definizioa

Herrialde baten mugen barruan izaten diren biztanleria-mugimenduak dira. Bi motatakoak dira: barne migrazio tradizionalak eta gaur egungoak.

Barne migrazio tradizionalaren ezaugarriak

• Denbora-tartea: XIX. mendearen azken herenaren eta 1975eko krisi ekonomikoaren artean gertatu zen.
• Bolumena: Oso handia izan zen, 11 milioi pertsona baino gehiagori eragin zien.
• Zergatia: Lana lortzea izan zen arrazoi nagusia.
• Profila: Emigratu zuten gehienak gazteak izan ziren.
• Norakoa: Migrazio gehienak landatik hiri handietara izan ziren.

Barne migrazioko korronte tradizionalak

a) Aldi baterako migrazioak

XIX. mendearen azken herenaren eta 1960ko hamarkadaren artean izan zen nagusiki. Migratzaileen asmoa itzultzea zen, ez bertan geratzea....

Espainiako Inmigrazioa (1995etik aurrera)

Sarrera: Mapa honek Espainiako inmigrazioa erakusten digu. Koropleta bat da eta gorriz irudikatuta dago.

Garapena

1995etik aurrera, Espainiak inmigrante ugari jasotzen ari da. Atzerritar hauek, herrialdean zenbait urte egon ondoren, nazionalizatzen dira; beste batzuk legezko inmigranteak dira, eta beste batzuk, legez kanpokoak.

Arrazoiak

1. Espainiaren aldetik: 1995etik aurrera izandako garapen ekonomikoaren eraginez, eskulana behar da, barrukoa ez baita nahikoa. Zenbait neurrik inmigrazio berriak erakarri dituzte.
2. Atzerriko immigranteen aldetik: Arrazoi ekonomikoek eta politikoek eragina dute.
3. 1996 arte, immigranteen jatorri nagusia Europa zen.
4. Europako Erkidegoko inmigranteak bizi-maila ertaineko eta handiko

INDUSTRIAREN KOKAPENA

Euskal Herriko eskualde industrialen ezaugarrietako bat banaketa desorekatua izatea da. Hiri industrial nagusiek triangelu bat osatzen dute (Donostia, Bilbo eta Gasteiz). Hala ere, Donostia eta Bilboren arteko lotura sendoagoa da Durangoaldea eta Deba haranak osatutako korridore industrialaren bidez. Bilbo eta Gasteiz, eta Donostia eta Gasteizen artean, berriz, hutsune bat nabari da.

Euskal Herriko Industria Gune Nagusiak

Orokorrean, Euskal Herriko industria-gune nagusiak hauek dira:

• Bilbo Handia
• Nerbioi itsasadarra
• Ibaizabalgo harana
• Debako harana
• Urolako harana
• Oriako harana
• Donostialdea
• Baionako ingurua

Bilbo Handia eta Nerbioi Itsasadarra

Guztietatik nagusia Bilbo Handia dugu. Bertako portuak eta burdin meategiak gertu egoteak...

Hiri sistema bat eskualde edo lurralde bateko elkarrekin antolatutako asentamendu multzoa da.

Euskadiko hiri sistemaren gaur egungo antolamenduaren arrazoiak historikoak eta geografikoak dira, nahiz eta denboran zehar izandako gertaerei zor zaizkien desberdintasun gehienak, kostaldeko industrializazio prozesuak, adibidez, hirigintza prozesuari eragin diolako.

XIX. mendean, batez ere, biztanleria kontzentrazio handiak eta produkzio eginkizun garrantzitsuak zituen hiri-sare bat garatu zen. Ipar-hegoaldea garatzen hasi zen, baina beste guneak tradizionalak izaten jarraitu zuten XX. mendera arte.

Biztanleriaren Banaketa eta Tamaina

Euskal Herriko udalerrien tamaina banaketa nahiko erregularra da. Bilbok ditu biztanle gehien, eta ondoren Euskadiko beste...

III. Gaia: Industrializazio Ereduak Europan

1. Britainiar Eredua

1.1. Biztanleriaren Hazkundea

XVIII. mendetik aurrera, hazkunde demografikoa eta tasen modernizazioa oso nabarmenak izan ziren Britainia Handian. Hona hemen britainiar biztanleriaren garapena:

• 1701ean: 6.860.000 biztanle.
• 1801ean: 10.686.000 biztanle.
• 1910ean: 42.000.000 biztanle.

Hazkunde horren arrazoiak, besteak beste:

• Lehenengo zikloan: heriotza-indizea jaistea eta jaiotza-tasa sostengatzea.
• Bigarren zikloan: jaiotza-tasa jaistea; hala eta guztiz ere, biztanleriaren hazkundea mantendu egin zen artean.

Heriotza-tasa jaistearen arrazoiak hauek izan ziren, besteak beste: medikuntzan izandako hobekuntzak; izurriteak murriztea; elikagaiak garraiatzeko baldintzak hobetzea, eta goseteen ondorioak...

Faktore Antropikoak eta Ingurumen Eragina

Faktore antropikoak: Giza jarduerek ingurumenean sortzen dituzten eraginak dira, gehienbat jarduera ekonomikoekin lotuak, eta horrek aztarna ekologikoa handitzen du.

Kutsadura Atmosferikoa

Kutsadura atmosferikoa airean substantzia kaltegarriak egotea da, batez ere gizakiaren jardueren ondorioz, hala nola industria, garraioa eta erregai fosilen erretzea. Kutsadura honek osasunari kalte egiten dio eta klima aldaketan laguntzen du.

Berokuntza Globala

Berokuntza globala Lurraren batez besteko tenperatura handitzea da, atmosferan berotegi efektuko gasen, hala nola karbono dioxidoaren, metanoaren eta beste gasen pilaketa dela eta. Fenomeno honek gizakiaren jarduerak ditu arrazoi nagusi.

Kutsadura Motak

Kutsadura...

Espainiako errepide sarea

Sarrera

Espainiako 2008ko errepide sareak bidaiari eta merkantzien trafikoaren gehiengoa hartzen du. Azpiegitura garrantzitsua da irisgarritasuna errazten duelako eta lurraldearen egituraketan laguntzen duelako. Bere egitura erradiala, XVIII. mendean Borboitarrek ezarria, nabarmena da. 1960ko hamarkadan, sareak modernizazioa jasan zuen, baina egitura erradiala mantenduz.

Egitura erradiala

Egitura erradial hau garraio sistema guztietan islatzen da (errepide, trenbide, airekoa), Madril zentroa izanik. Zentroa eta periferiaren arteko komunikazioa errazten badu ere, zeharkako loturak oztopatzen ditu.

Erliebearen eragina

Espainiako errepide sarearen eragozpen bat erliebea da. Zailtasun topografikoek, pendizek eta klimaren ezaugarriek...

Hirien Susperraldia XIII. Mendean Europan

HIRIEN SUSPERRALDIA: XIII. mendean Europan, ekonomia hobetu zen, eta horren ondorioz, biztanleen bizi-baldintzak hobetu ziren. Nekazaritzako hobekuntzari esker, ekoizpenak gora egin zuen.

Nekazaritza Ekoizpenaren Gorakada

Zergatik egin zuen gora nekazaritza-ekoizpenak XIII. mendetik aurrera?

• Lur gehiago landu zirelako. Basoak bota, zingirak lehortu eta lur berriak landu zituzten.
• Teknika berriak erabili zituztelako (errotak, ureztatzea...).
• Labore berriak landatu zituztelako.

Ondorioz, elikadura hobetu zen, gosearen mehatxua gutxitu egin zen eta herritar kopurua handitu zen.

Merkataritzaren Garapena

MERKATARITZAREN GARAPENA: Merkataritza asko garatu zen XII. mendetik aurrera, biztanleria asko hazi zelako eta...

Espainiako gaur egungo industrian hiru sektore hauek azpimarratu daitezke: teknologia txikia duten industria-sektore helduek pisu handia dute gaur egun; sektore dinamikoetan atzerriko kapital ugari dago; eta goi-teknologiako sektoreak Europako beste herrialde batzuetan baino gutxiago ezarri dira.

1. Industria-Sektore Helduak

Bertan sektore hauek daude:

1. Industria Siderurgikoa

   Industria siderurgiko integralak altzairua burdin mineraletik lortzen du labe garaian. Birmoldatze-prozesu gogor baten ostean, Asturiasen bakarrik mantentzen da. Siderurgia ez integralak altzairua txatarretik lortzen du labe elektrikoan, eta neurri txikiagoko enpresetan ezartzen da EAEn, Katalunian…

   Eraldatu Metalikoen Industria

   Eraldatu metalikoen industriak produktu metalikoak