DBH mailako Frantsesa ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Sistema honen finkapenari dagokionez, alde batetik, ekonomiaren garapena eman zen. Aurretik arazoak zeuden eta horietako bat defizit publikoa edo zor publikoa zegoela zen; horren ondorioz, ez zen dibisarik sartzen Espainian.

Egonkortze Plana eta Liberalizazio Ekonomikoa

Liberalizazioa eman zen, teknokratek irtenbide teknikoak bultzatu baitzituzten. Teknokratek egonkortze-lanak egin zituzten eta kanpoko inbertsioen askatasuna, pezeta balioa gutxitzea eta soldatak izoztea izan ziren oinarri nagusiak. Honen ondorioz, defizita eta gastu publikoa jaitsi ziren, baina baita kontsumoa ere; aldi berean, langabeziak eta emigrazioak gora egin zuten.

Garapen Planak eta Industrializazioa

Era berean, porrot honen ostean, garatze-planak egin zituzten, Madrilen,...

Nazioarteko Erakundeak eta Globalizazioa

1. Zer da Nazio Batuen Erakundea (NBE)?

Nazioz gaindiko erakunde guztien artean oinarrizkoa da.

2. Munduko Esparruko Erakunde Garrantzitsuenak eta Funtzioak

Erakunde nagusiak:

• Nazio Batuen Erakundea (NBE)
• Ipar Atlantikoko Tratuaren Erakundea (NATO)
• Europar Batasuna (EB)
• Arabiar Liga

Funtzioak:

Helburu politikoak, kulturalak, sozialak, ekonomikoak eta militarrak dituzte.

3. Globalizazioaren Eragina Estatuen Arteko Harremanetan

Estatuen arteko koordinazioa askoz zabalagoa eta sakonagoa da, eta eragina alde guztietan du.

Jarduera Ekonomikoa eta Baliabideak

1. Zer da Jarduera Ekonomikoa?

Jarduera ekonomikoa pertsonen eta gizarteen beharrak asetzeko gizakiok egiten dugun jarduera multzoari esaten diogu, ondasunak eta zerbitzuak...

Industrializazio ereduen desberdinak

A. Bizkaiko industrializazio eredua

Altzairua lantzeko asmatu zen Bessemer bihurgailua Europako siderurgian aplikatu ondoren, fosfororik gabeko burdin mearen (hematitea) eskaera areagotu zen. Bizkaiko burdin meategietan zegoen burdin minerala mota horretakoa izanik, beraren ustiakuntza nabarmen hazi zen. Izan ere, Bizkaiko ezkerraldeko meategiak aire zabalekoak izateak (harrobiak, erauzte errazak) eta lanean aritzen zen eskulanaren prezio murritzak ustiatze-kostu txikiak eragiten zituen; honez gain, garraioak ez zuen horrenbesteko arazorik sortzen, meatzeak itsasadarretik hurbil zeudelako.

Honek guztiak eta etekin handien susmoak bultzatu zituzten Euskal Herriko eta atzerriko kapitalistak meatze haietan inbertsioak...

Espainiako Politika eta Lurralde Antolamendua

Espainia: Monarkia Parlamentarioa

Konstituzioaren arabera, Espainia monarkia parlamentarioa da. Erregea estatu-burua da, baina Gobernua Parlamentuak hautatzen du.

Koroa

Monarkia parlamentario batean, Koroak, Erregeak duenak, Estatua ordezkatzen du.

Erregeak ezin du legerik egin. Bere eginkizuna funtzio horiek betetzen dituztenei aholkatu, bultzatu eta ohartaraztea da: Parlamentuari, Gobernuari eta Justizia Auzitegiei.

Botere Banaketa

Demokrazia parlamentarioetako antolakuntza-printzipioetako bat botere banaketa da.

Estatu espainiarrean, funtzio legegilea Parlamentuari dagokio; funtzio betearazlea, Gobernuari; eta funtzio judiziala, Justizia Epaitegiei.

Parlamentua: Gorte Nagusiak

Espainian, Gorte Nagusiak...

Ilustrazioa eta Ideiak

Ilustrazioa: Arrazoiaren nagusitasuna, metodo zientifikoa, erlijioaren kritika eta aurrerapenaren ideiak.

XX. Mende Hasierako Mugimenduak

Boltxebikeak: Sozialismo erradikala.

UCD (Unión de Centro Democrático): Espainiako trantsizioko alderdi politikoa.

Espainia 1931tik Aurrera

II. Errepublika

• Gobernua osatu, Konstituzioa idatzi eta aurrerakuntzak egin.
• Erreformak: Nekazaritza erreforma, irakaskuntza, emakumeen botoa, ezkontza zibila eta dibortzioa, armadaren erreforma.
• Kataluniako Estatutua onartu.

Gerra Zibila eta Frankismoa

Marshall Plana

Europako egoera ekonomiko larrian zeuden herrialdeei laguntza.

Despotismo Ilustratua (XVIII. mendea)

Erregeek aldaketak egin herriaren ongia bilatzeko, baina beren boterea mugatu gabe. Erregeek...

Bigarren Inbasioak: Europa Suntsitua

Erdi Aroan, Europak inbasio berriak jasan zituen, kontinentea suntsituz eta segurtasunik gabeko giroa sortuz:

• Bikingoak

  Eskandinaviarrak ziren. Britainiar uharteak, Frantziako iparraldea eta Italiako hegoaldea konkistatu eta erresumak sortu zituzten.

• Magyarrak edo Hungariarrak

  Asiako estepetatik zetozen. Europako ekialdean kokatu ziren eta Hungariako Erresuma eratu zuten.

• Sarrazenoak

  Pirata musulmanak ziren. Mediterraneoko Europako kostaldea suntsitu zuten, herriak harpilatuz eta harrapaketak eginez.

Ondorioak Europan

Inbasio horien ondorioz, segurtasunik gabeko giroa eta indarkeria sortu zen Europan.

Errege-erreginak Ahulak eta Jopuak

Errege-erreginak ahulak zirenez, nobleek nekazariei eskatzen zieten berarentzat...

Antzinako Erregimeneko Gizarte-piramidea

Antzinako Erregimenean bi gizarte-estamentu nagusi zeuden: pribilegiatuak eta ez-pribilegiatuak. Pribilegiatuak erregea, noblezia eta kleroa ziren. Ez-pribilegiatuen artean, berriz, burgesia eta nekazariak zeuden. Pribilegiatuek ez zituzten zergak ordaintzen, ezta torturarik jasaten ere. Ez-pribilegiatuak herri xehea ziren, eta ezin ziren administrazio-lanetan sartu. Erregeak botere guztiak zituen.

Luis XIV.a eta Absolutismoa

Luis XIV.a, Frantziako erregea zen garai hartan. Bere ondoan erregearen guardiak ikusten ditugu. Garai hartan absolutismoa zen sistema politiko nagusia. Absolutismoan, erregeak botere guztiak zituen:

• Legegilea: Legeak egiteko ahalmena zuen.
• Betearazlea: Legeak betearazteko ahalmena zuen.

Inperialismoaren Kontzeptua

Inperialismo terminoak herrialde batek beste herrialde batzuetan hartzen duen nagusitasuna adierazten du. Herrialde konkistatzailea metropoli da, eta konkistatutako lurraldeak koloniak dira.

1870ean inperialismo forma berri bat sortu zen, non Erresuma Batua eta Frantzia izan ziren protagonista nagusiak. Potentzia inperialistek munduaren zati handi bat konkistatu zuten 1800. urtean.

Inperialismoaren Faktoreak

Inperialismoa, neurri batean, industrializazioaren ondorioa izan zen. Europako herrialdeek beren kapitalak metropolian baino interes handiagoarekin inbertitzeko eremuak behar zituzten. Horrez gain, Europako biztanleria gero eta ugariagoaren parte batek kolonietan aurkitu zuen finkatzeko aukera.

Faktore Erlijiosoa

Inperialismoa...

Gaztelako eta Aragoiko Koroen Ezberdintasunak

Gaztelako Koroa

Gobernua

Estatu bakarra zuen. Errege-erreginek penintsulako gainerako errege-erreginek baino botere handiagoa zuten. Legeak egiteko, gerra deklaratzeko eta epaitzeko ahalmena zuten. Gaztelako Gorteek ezin zuten legerik egin. Gorteen ahalmen garrantzitsuena errege-erreginek eskatutako zergak onartzeko edo ukatzeko ahalmena zen.

Ekonomia

Oinarria nekazaritza eta abeltzaintza ziren. Abeltzaintza ardi merinoen hazkuntzan oinarritzen zen. Artilea, kalitate handikoa, beste herrialde batzuetara esportatzen zen. Artaldeak transhumanteak ziren eta bide-sare batetik ibiltzen ziren. Abeltzaintzakoek batzarretan biltzen ziren (Mestak), beren lanbideko arazoak konpontzeko.

Artilearen eta artilezko...

Inperialismo Garaia

Irizpidea

XIX. mendearen bukaeran, Europako herrialde industrializatuenek (Britainia Handia, Frantzia, Alemania eta Belgika) beren nagusitasun ekonomiko, tekniko eta militarra baliatu zuten beste kontinenteetako lurraldeez jabetzeko.

Arrazoiak/Zergatiak

• Ekonomikoak

  • Merkatu berriak bilatzeko beharra: beren industria-ekoizpenak saltzeko bezero gehiago behar zituzten.
  • Lehengaiak (burdina, kotoia, kautxua) eta energia-iturriak (ikatza, petrolioa) eskuratzeko beharra.
  • Kapital soberakinak inbertitzeko leku berrien beharra.

• Demografikoak

  Europako biztanleria asko hazi zen, eta beste kontinenteetara bideratutako emigrazioa hasi zen.

• Politikoak

  • Inperio kolonialek ospea lortu eta mundu mailan eragin edo garrantzi handiagoa izateko inperio bat