Hasiera / Apunteak / Biologia /

Oposizioak mailako Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Zelula Espezializatuak

Biologia2,98 KB

Funtzio bakar bat egiten du: neurona bat estimuluak hartzen ditu eta gauza bat bidaltzen du, muskulu-zelulak mugitzeko.
- LAN JAKIN BAT EGITEN DU.
- BEREZKO ITZURA GARATZEN DU.
- BERE ZITOPLASMAN ALDAKETAK IZATEN DIRA, hau da, ez bada mugitzen zentriolorik ez dauka edo energia asko erabiltzen badu mitokrondrio asko izango ditu.
ZELULA AMAK
Sortu dezake edo zein zelula mota: muskularra, birika, hezurra,... Obulua eta espermatozoidea lortzen denean lehen zelula ama sortzen da, eta bikoizten dira.
EHUNA
Mota berdineko eta lan berdineko, zelula pilaketa bat da.
- EPITELIO-EHUNA. gorputzaren kanpoaldea eta organuen kanpo eta barnealdea estaltzen ditu. Zelulak lotita daude.
- ESTALDURA EPITELIOA. babesteko balio dute. Hainbat zelula- geruzaz osatuta daude
...
Jarraitu irakurtzen "Zelula Espezializatuak" »

Adierazpen Genikoaren Erregulazioa

Biologia2,62 KB

Adierazpen genikoa erregulatzeko mekanismorik egon ezean, zelulek proteina kantitate handiak sortuko lituzkete etengabe. Proteinen sintesiaren erregulazioa erreplikazioan, transkripzioan edo itzulpenean egin daiteke. Ezagunena transkripzioan diharduen mekanismoa da.

Erregulazioa Prokariotoetan

Operoi bat elkarrekin estu lotutako prozesu biokimikoetan inplikaturiko proteinak kodetzen dituzten geneen multzoa da; esate baterako, bide metaboliko berean esku hartzen duten entzimak. Gene horiek guztiak bata bestetik hurbil daude kromosoman, euren adierazpenaren erregulazioa modu koordinatuan egiteko. Geneen erregulazioa induzigarria eta erreprimagarria izan daiteke. Eredu induzigarrietan, geneen adierazpena blokeaturik dago, inguruan induzigarri izeneko

...
Jarraitu irakurtzen "Adierazpen Genikoaren Erregulazioa" »

Giza Ugalketa Sistema: Prozesuak eta Organoak

Biologia2,55 KB

Sexu Bidezko Ugalketaren Prozesua

Gametoak

Giza gametoak obulua (gameto emea) eta espermatozoidea (arra) dira.

Ernalketa

Gameto arrak eta emeak bat egitea da, eta bat egiteak zigotoa eratzen du.

Enbrio Garapena

Zigotoa eratzen hasten denetik izaki bat sortu arte gertatzen den prozesua da.

Jaiotza

Amaren gorputzetik gizaki berri bat ateratzea da.

Gizonaren Ugaltze Aparatua

Barrabilak

Gonada arrak dira eta sabelaldeko barrunbeen kanpoaldean daude, eskrotoaren barruan.

Bide Genitala

Uretrak, epididimoak eta hodi deferenteak osatzen dituzte.

Zakila

Organo zilindrikoa da eta amaieran zabaldu egiten da.

Guruinak

Guruin endokrinoak dira eta hodi deferenteetara isurtzen dituzte beraien jariakina.

Emakumearen Ugaltze Aparatua

Obulutegiak

Gonada emeak dira eta beraien itxura...

Jarraitu irakurtzen "Giza Ugalketa Sistema: Prozesuak eta Organoak" »

Zelulak eta Ehunak: Giza Gorputzaren Antolakuntza

Biologia3,55 KB

Gihar-ehuna eta Nerbio-ehuna

Gihar-ehuna: Zelula luzangez osatua dago. Zuntz proteinak (aktina eta miosina) ditu: giharrak uzkurtu eta erlaxatzen dituzte.

Gihar Ehun Motak

  • Gihar-ehun leuna: Nukleo bakarreko zelulaz osatuta dago. Ez-borondatezko uzkurtzea du: odol- eta digestio-hodien paretetan dago.
  • Gihar-ehun ildaskatua: Nukleo askoko zelulaz osatuta dago. Borondatezko uzkurtzea du: eskeleto-giharrak eratzen ditu (bizepsa).
  • Bihotzeko gihar-ehuna: Nukleo bakarreko zelulaz osatuta dago. Ez-borondatezko uzkurtzea du, bihotzean.

Nerbio-ehuna: Kanpo- eta barne-inguruneko aldaketak hautematen ditu eta aginduak bidaltzen ditu organismoan zehar. Bi zelula mota daude:

  • Neuronak: Hiru atal dituzte: zelula-gorputza, dendritak eta axoiak.
  • Zelula glialak: Ez dira
...
Jarraitu irakurtzen "Zelulak eta Ehunak: Giza Gorputzaren Antolakuntza" »

RNA: Nukleotidoz Osaturiko Polimeroa

Biologia1,02 KB

RNA ZER DA

Nukleotidoz osaturiko polimeroa da, beraren pentosa erribosa da eta base nitrogenatuak ditu, hauek dira: adenina, guanina, zitosina eta uraziloa. Baseak 5-3 noranzkoa duten fosfodiestar lotutraren bidez elkartuta daude.

RNA-ren EGITURA

Oro har, kate bakarrekoak (lehen mailako egiturakoak) dira (reobirusetan ezik, non helize bikoitzeko katekoak diren). Kate bakarra izan arren harizpia zonalde batzuetan espiralizatu egiten da (urkila izenekoetan); zona osagarriak inguru ezosagarriekin bananduta daudenean begizta izenekoak eratzen dira.

RNA-REN FUNTZIOAK

Ia organismo gehienetan, RNAren funtzioa DNAren informazioa kopiatzea da (transkripzioa), gero proteinen sintesia (itzulpena) egiteko. Reobirusetan RNA helize bikoitzak DNAren papera jokatzen

...

Jarraitu irakurtzen "RNA: Nukleotidoz Osaturiko Polimeroa" »

Zelularen Ezaugarriak eta Ehunen Antolaketa

Biologia4,53 KB

ZELULAREN EZAUGARRIAK:

  • - Zelula izaki bizidunaren egitura unitatea da, hau da, bizia duen unitate txikiena da.
  • - Bizi funtzioak gauzatzen ditu: nutrizioa, harremana, ugalketa.
  • - Jatorri unitatea: zelula oro aurreko beste zelula batetatik sortuta dago.

ZELULA EUKARIOTOEN OINARRIZKO EGITURAK:

  • MINTZ PLASMATIKOA: Zelula eta kanpoko ingurunetik bereizten duen lipido eta proteinaz osatutako geruza da. Funtzioa: substantziak eta hondakinak trukatzen ditu zelularen ingurunearekin.
  • ZITOPLASMA: Mintz plasmatikoa eta nukleoaren artean dagoen espazioa da - ur disoluzioak + organuluak.
  • NUKLEOA: Zelularen erdian dagoen esfera. Funtzioa: DNA gordetzea.

NUKLEOAREN EGITURA:

  • Nukleo mintza: Mintz bikoitza da, substantziak nukleotik zitoplasmara pasatzea kontrolatzen du.
...
Jarraitu irakurtzen "Zelularen Ezaugarriak eta Ehunen Antolaketa" »