Zoriontasuna: Gizakiaren Azken Helburua ala Berekoikeriaren Mozorroa?
Historian zehar gehien erantzun den galderetako bat zoriontasunari buruzkoa da. Zer da zoriontasuna? Pertsona bakoitzak bere erantzuna izango du, bere ongizatea eragiten duena. Hala ere, zoriontasuna al da gizakiaren azken helburua, ala berekoikeriaren mozorroa?
Zoriontasuna Gizakiaren Azken Helburutzat
Niretzat, zoriontasuna da gizakiaren azken helburua. Izan ere, modu batera edo bestera, gure bizitzan egiten ditugun gauza guztiak zoriona ekarriko digutelakoan egiten ditugu, epe luzera edo laburrera.
- Lan egiten dugu dirua lortzeko, egonkortasun ekonomikoak zoriontsu egingo gaituelakoan.
- Maitatu eta maitatuak izan nahi dugu, maitasunean zoriona bilatzen dugulako.
Gizakiak, berez, oinazetik ihes egiteko joera du. Pertsona bati galdetzen zaionean zein den bizitzea gustatuko litzaiokeen bizitza, beti imajinatzen du bere burua atsegin dituen gauzez inguratuta, garaipenean eta arrakastan igeri eginez, eta zoriontsu izateko behar duen guztia bere esku edukitzen. Beraz, hori da gizakiaren helburu eztabaidaezina; denek lortzen ez duten baina denek bilatzen duten helburua.
Kasu askotan, uste inozoa dugu betiko zoriontsu izan gaitezkeela, gorabeherarik gabe. Baina errealena da denbora tarte laburretan soilik garela zoriontsu, eta, normalean, zoriontsuak garenean ez garela konturatzen.
Etika Aristotelikoa eta Zoriontasuna
Etika aristotelikoak, gainera, ongia zoriontasunarekin bat datorrela defendatzen zuen, hau da, "Oso ondo". Hori zorionaren ideiari gehitu dakioke azken helburu gisa, eta ikuspuntu hori bat dator ongiarekin. Hala ere, nik uste dut zoriontasuna ez datorrela beti ongiarekin bat, pertsona batzuk zoriontsu sentitzen baitira besteei min eginez edo printzipio moralen aurka jardunez.
Zoriontasuna Helburu Egoista Gisa
Zoriontasuna azken helburutzat hartzeko eragozpen posible bat izan daiteke gizakiaren benetako helburua beste bat delako ideia, adibidez, besteekiko maitasuna edo komunitateari laguntzea. Pertsona hauek pentsatzen dute munduko arazoak konpontzeko borrokatu behar dugula, baita geure zorionaren kontura ere; helburu jakin batzuk betetzea bizitzaren beraren gainetik dagoela.
Hala ere, zoriontasuna, nolabait, helburu egoistatzat ere har daiteke. Pertsona bakoitzak bere zoriona bilatzen du, berea bakarrik, nahiz eta bere lorpenak besteen zoritxarra ekarri. Era berean, lanaren adibidea hartuta, dirua lortu nahi dugu gure egonkortasuna mantentzeko eta gure nahiak asetzeko. Inor gutxik arriskatuko luke bere egonkortasuna (eta bere zoriona) beste batzuei laguntzearren.
Gizakiak bere zoriontasun indibiduala bilatzen du, ez zoriontasun kolektiboa. Azken batean, baieztapen bakoitzak bere egiaren zatia du: zoriontasuna da guztiek iritsi nahi dugun lekua, baina haraino garamatzan bidea berekoia da, ia guztiak geurea bilatzen baitugu. Beharbada, indibidualismotik irten eta geure bidetik haratago begiratzen ikasiko bagenu, benetako zorionera iristea lortuko genuke.