XIV-XVI. Mendeetako Gertaera Historikoak

XIV. Mendeko Krisia eta Errekuperazioa

1. Zergatik zegoen krisi izugarria Europan XIV. mendean?

Nekazariek ez zutelako nahikoa ekoizten biztanleria guztia elikatzeko. Gerrek landak eta hiriak suntsitu zituzten. Gainera, Izurri Beltza agertu zen eta jende asko hil zen.

2. Nola hobetu zen egoera hurrengo bi mendeetan zehar?

Europako ekonomiak oparotasun garaia bizi izan zuen. Aurkikuntza geografikoek areagotu egin zuten aurkitu berriko lurraldeekiko merkataritza.

Gizartea eta Monarkia Autoritarioa

3. Zer zen burgesia eta nolakoa zen nekazarien egoera?

Burgesiak indar handia lortu zuen. Nekazarien bizi-baldintzek gogorrak izaten jarraitu zuten, eta gehienak oso pobreak ziren.

4. Zer esan nahi zuen monarkia autoritarioa zela?

Botere guztiak zituztela azalpenik eman gabe.

5. Errege Katolikoek penintsula bateratu nahi zuten. Zeintzuk ziren penintsulako lurraldeak?

• Gaztela
• Aragoi
• Nafarroa
• Portugal
• Granada

Errege Katolikoak eta Estatu Modernoa

1. Zer zen Hermandade Santua?

Polizia zen. Bidelapurren aurka eta nobleen bidegabekerien aurka borrokatzen zuten.

2. Errege Katolikoek lurralde berriak gehitu zituzten. Zeintzuk ziren?

Bai. Lurralde hauek gehitu zituzten:

• Granadako Erresuma
• Nafarroako Erresuma
• Napoliko Erresuma
• Kanariar Uharteak
• Melilla eta Oran

3. Zer zen Inkisizioaren Auzitegia?

Aita Santuaren baimena zuen auzitegia, erlijio katolikoaren aurka joaten zirenak jazartzeko.

4. 1492an juduak kanporatu ziren. Nola eta zergatik?

Errege dekretu baten bidez, kristau bihurtu behar zuten edo Espainiatik alde egin. Erlijioa bateratzea nahi zutelako.

5. Zer gertatu zen musulmanekin?

Kristau bihurtu behar ziren edo kanporatzen zituzten.

Euskal Herria: Hermandadeak eta Foruak

1. Zer ziren hermandadeak?

Herrien edo merkatarien elkarteak ziren.

2. Zertarako eratu zituzten hermandadeak?

Lehiakideei eta etsaiei aurre egiteko eta elkartekideen interesak babesteko eratu zituzten.

3. Zer ziren foruak?

Euskal lege eta araudiak ziren.

4. Lurralde guztietan foruak berdinak ziren?

Ezaugarri desberdinak zituzten, lurralde bakoitzaren berezitasunak kontuan hartzen zituzten.

5. Zertarako balio zuten foruek?

Autogobernua izateko aukera eman zieten euskal lurraldeei, baina Gaztelako monarkiaren aginpidea onartuz gero.