Turismoaren Garapena eta Ondorioak: Ereduen Azterketa

Turismoaren Garapen Faktoreak

Turismo-Eredu Tradizionala

1960ko hamarkadan ezarritako turismo-eredua masen turismoa izan zen. Turismo-eskaintza ugaria eta merkea zen, eskari homogeneo eta masiboari zuzendua. Udan pilatzen zen, Mediterraneoan, Kanarietan eta Balearretan.

1960ko eredua sendotu zuten faktoreak:

• Kanpokoak: Bigarren Mundu Gerraren ostean Mendebaldeko eta Hegoaldeko Europan izandako garapen ekonomikoa. Garraioen aurrerapena, joan-etorriak erraztu zituena.
• Barnekoak:
  • Espainia Europako bezeroengandik hurbil egotea.
  • Baliabide natural bikainak (eguzkia eta hondartza).
  • Kultura-baliabideak.
  • Kostu txikia (pezetak balioa galdu zuen).
  • Azpiegitura eta zerbitzuak eskariarentzat.
  • Estatu-politikak nazioarteko harremanak normalizatu zituen, Espainia jomuga turistiko gisa eskainiz.

Turismo-Eredu Tradizionalaren Krisia

1973 eta 1985 bitartean, Espainiako turismoak krisi une bat igaro zuen. Turismo-kopuruak eta diru-sarrerak gora egin zuten, baina munduko erritmoan baino txikiagoan.

• Espainiako turismo-eskaintzaren arazoak: Prezioak garestitu egin ziren inflazioaren eta soldatak igotzearen ondorioz, baina kalitatea ez zen handitu. Beraz, ez zen eskariaren eskakizun berrietara egokitu.
• Turismo-jomuga lehiakide berriak agertu ziren (Afrika iparraldea, Balkanak, Karibe, Ozeania).

Turismo-Eredu Berrirantz Egindako Aldaketa

1985etik aurrera, diru-sarreren eta turisten gorako erritmoa berreskuratu zen. Arrazoiak: 1986an Europako Erkidegoan sartzea.

Turismo-eredu berriaren faktoreak:

• Eskaintzaren kalitatea (azpiegiturak eta zerbitzuak hobetu).
• Eskaintzaren dibertsifikazioa (baliabide naturalak eta kulturalak ustiatzen dira eta beste turismo-modalitate batzuk eskaintzen dira).
• Gobernu zentralak eta gobernu autonomiko eta tokikoek turismoa sustatu zuten.
• Ingurumen-iraunkortasuna edo turismo-garapenaren eta ingurumen-kontserbazioaren arteko oreka.

Turismoaren Ondorioak

Demografikoak

• Kostako inguruetan, turismoaren eraginez gora egin zuen biztanleriak. Turismoaren eraginez gora egin zuen hirugarren sektorean eta eraikuntzan okupatutako biztanleriak.
• Landa eta mendi inguru batzuetan eta gainbeheran dauden hiri historiko batzuetan, turismoak despopulatzea geldiarazi eta eskulangintza eta tradizioak berpiztu ditu.

Populatzean

• Kostaldean, turismoak hiriko populatzea zabaldu eta konurbazioak sortzeari mesede egin zion. Eraikuntzaren dentsitate handia eta lurzoruaren espekulazioa eragin zituen.
• Landa-espazio, mendi-espazio eta hiri-espazio batzuetan, turismoak eraikitako ondarea zaharberritzen lagundu zuen.

Ekonomikoak

• Turismoak enpleguaren %12 baino gehiago sortu zuen. Enplegu zati handi bat urtarokoa da.
• Beste jarduera ekonomiko batzuetan efektu biderkatzailea du; turismo-eskariak gora egitean suspertu egiten dira, hala nola: nekazaritza, industria, eraikuntza, garraio eta merkataritza.
• Herrialdeari aberastasuna ematen dio.
• Merkataritza-balantza konpentsatzen du, kanpoko zorpetzea geldituz.
• Garraio-politikan eragina du. Irisgarritasun ona eman behar zaie turismo-guneei. Turismoa erabakigarria izan zen Mediterraneoko autobidea sortzeko.

Politiko, Kultural eta Soziologikoak

• Turismoaren bidez, herrien arteko hurbilketa eta kulturen arteko harremanak sustatzen dira.
• Turismoak tokiko gizartean eragina du.

Lurraldearen Antolamenduan

• Kostako inguru turistikoetan, turismoak espazio hurbilak beharrizanen arabera antolatzen ditu. Honen ondorioak:
  • Aldaketak ingurunean eta paisaian.
  • Aldaketa ekonomikoak.
  • Gatazkak lurzoruaren eta baliabideen erabileraren ondorioz.
• Landa-turismoko eta mendi-turismoko inguruetan, turismoak gatazkak eragin ditzake nekazaritza-jarduerekin edo jarduerak bertan behera uztea eragin dezake.
• Hiri historikoetan, hirigune zaharrak turistaren zerbitzurako jardueretan espezializatu dira eta periferietan bigarren etxebizitzak edo hotelak sortu dira.

Ingurumenean

• Turismoak ingurumen-ondorio garrantzitsuak izan ditu espazio askotan, sektorea tarte laburrean indarrez garatu zelako, espazio murriztuan, eta ingurumenaren aldeko ardura hedatuta ez zegoen unean.
• Ondorioz, hotelen eta apartamentuen bloke handiak eraiki ziren hondartzan, balio handiko espazio naturaletan, kontrolik gabe.