Totalitarismoa eta Feminitatea: Arendt eta Beauvoirren ikuspegia
Totalitarismoaren sustraiak (Arendt)
Basakeria antolatua
Arendtek totalitarismoa aztertzean, nazismoan eta Sobietar Batasuneko estalinismoan jartzen du arreta. Historian inoiz ezagutu gabeko basakeria antolatu honen ulermena ezinbestekoa da berarentzat. "Totalitarismoaren jatorria" liburuan fenomeno hau eta bere helburuak sakontzen ditu.
Totalitarismoaren aitzindariak
Bi aitzindari identifikatzen ditu Arendtek. Alde batetik, XIX. mendeko antisemitismo europarra, estatu nortasuna juduen kontura indartzen zuena, hauek eskubide osoko herritarrak izan arren. Bestetik, XIX. mende amaierako inperialismoa, burgesiaren kapital beharrak beste arraza batzuen esplotaziora eta sarraskietara eraman zuena, ideologia inperialen izenean justifikatuta.
Lehen Mundu Gerraren eragina
Lehen Mundu Gerrak eta ondorengo krisi ekonomikoak mugimendu totalitarioen gorakada erraztu zuten, etorkizun hobe baten promesekin masak erakarriz. Boterean behin, erregimen hauek Estatuaren egitura eraldatu zuten, boterea liderretan zentralizatuz, eskubide indibidualak ezabatuz eta propaganda, izua eta legedia erabiliz kontrola mantenduz.
Botere absolutua eta gizabanakoaren suntsipena
Totalitarismoaren helburu nagusia boterea mantentzea da, eta horretarako, gizabanakoa deuseztatzen du eta legeak hausten ditu. Eskubide legal eta moralen ukazioan, gizartearen atomizazioan eta indibidualtasunaren suntsipenean islatzen da hau. Arendten arabera, totalitarismoak hiritarrak "alferrikako" bihurtzen ditu eta Estatuei gizatasuna kentzen die, gizadiaren etorkizuna erregimen administratibo baten menpe utziz.
Feminitatearen eraikuntza ideologikoa (Beauvoir)
Sexuen borroka
Sexuen arteko borroka ideologikoki eraikitako konfrontazioa da, borroka biologiko bat baino. Emakumearen destinoa egokitzapena den bitartean, gizonarena ekintza da. Aristotelesen metafisika gogora ekartzen du honek: ekintzaile hutsa (gizon, Jainkoa) vs. materia hutsa (emakume). Bi alderdiek euren natura onartu behar dute, bestela, harmonia hautsiko da. Hala ere, borroka hau ez da ezinbestekoa, nahiz eta ideologiak hala dela adierazi.
Arrazoimenak emozioak kontrolatu behar dituen bezala, gizona emakumea kontrolatzea komeni dela defendatzen da, oreka mantentzeko.
Feminitatearen definizioa
Feminitatea emakumeak "behar bezalako" emakume izateko jarraitu behar duen bidea da. Beauvoirren arabera, ideologiak feminitatea ukatzeak gizon izatera kondenatzen du emakumea, akatsdun animalia bihurtuz. Horregatik, ideologiak gauzak dauden bezala uztea defendatzen du, destino biologikoari men eginez.
Baina zer da feminitatea? Ezaugarri multzo bat, kokagune historiko zehatzarekin eta ondorio zapaltzailearekin. Feminitatearen ezaugarriak betetzeak emakumea izaki pasibo eta ekintzarik gabeko bihurtzen du.
Destinoaren eragina
Destinoak, idatzita dagoen eta beteko den zerbait bezala, eragin handia du emakumearengan. Filosofiaren historian zehar, destinoaren kontzeptua aldatuz joan da, Jainkoagandik egia zientifikora. Egia zientifikoak destinoa markatzen du, gizakia definituz. Gizonak ekintzaren bidez destinoa aldatzeko aukera duen arren, emakumea bere destino biologikoari lotuta dago. Honek genero hierarkia indartzen du: goian gizon librea eta behean emakume apala eta esanekoa.