Supra Gramaticos

Filosofia eta etika2,53 KB

Moralitatearen teoria landuko du, arrazoi praktikoaren kritikaren lanean. Gizakiak moralak gara arrazoimena dugulako. Kontzienzia morala existitzen da, horren ondorioz gizakiok ekintza jarrera onak eta gaiztoak bereizten dakigu (arrazoimena). Bere teoria garatzeko bi moralitate mota bereizten ditu: moralitate materiala eta moralitate naturala=kant. Moralitate materiala ondorio batengandik arabera ez dut nik erabakitzen (a’posteriorizkoak, hipotetikoak, heteronomoa). Moralitate naturala (A’priori, kategorikoa, autonomoa). Autonomoa = askeak bagina benetako moralitatea = formala beteko genuke, arrazoimena askea balitz.

Baina ez denez, arima = arrazionala sortzen du. Mundu honetan bete ezin duena, beste mundu horretan beteko luke eta jainkoa eredu perfektu baten ideia = izakia delako. Kantek agindu hipotetikoen eta kategorikoen arteko bereizketa egin zuen. agindu hipotetikoak helburu bat lortzeko ekintza bat egitera behartzen duten aginduak dira. Agindu kategorikoak formulazio hau behar dute: joka ezazu zeure jokabidea lege orokor bihurtzea nahi bazenu bezala.

Arrazionalismoa ezagutzaren teoria aztertzen du kantek. Arrazionalismoa eta enpirismoa batzen ditu. Arrazionalismoa gure adimenean badago, jatorrizko zerbait esperientziatik hartu ez dena, eta ezagutzarako ezinbestekoa dena. Arrazoime al mugak ditu, ezin du dena ezagutu. Bere ezagutza esperientziatik mugatzen da. Enpirismoa, esperientzia objektu sentikorra da gure ezagutzaren abiapuntua, zentzumenek ematen digun ezagutza. Objektua, objektu sentikorra, ez dugu ezagutzen den bezala. Arrazoi hutsaren/teorikoaren kritikan landuko du. Metafisika zientzia da galdera ere erantzun ez. Ezagutza posible izateko bi baldintza bete behar dira: esperientziatik emana: obejktu sentikorra izan beharko du. Enpirismoa eta arrazoimenaren baldintza betetzea: espazioa, denbora, kategoria.

Ezagutza posible izateko bi baldintza bete behar dira: esperientziatik emana: obejktu sentikorra izan beharko du. Enpirismoa eta arrazoimenaren baldintza betetzea: espazioa, denbora, kategoria. Arrazoimenaren funtzioak hauek dira: sentsibilitatea/sentipenan: bi kontzeptutan kokatzen dugu objektua, espazio eta denboran. Gero ulermenaren 12 kategorien esker, objektua sailkan egiten dugu. Ezagutu daitekeena fenomenoa deritzogu eta ezagutu ez daitekeena noumenoa deritzogu. Kanten ezagutza berri honi iraultza kopernikarra deritzogu: ez dugu objektua den bezala ezagutzen, adimena eratzen duen eran baino. Metafisika ez da zientzia, baldintzatugabea da, noumenoa delako. Ez du ezagutzen baina pentsatu bai.

Deskargatu

PDF Word HTML