Simone de Beauvoir: Emakumea ez da jaiotzen, egin egiten da
Zer da Emakume Izatea? Simone de Beauvoirren Ikuspegia
Simone de Beauvoirrek Bigarren sexua liburuan adierazten du gizakiaren oinarria askatasuna dela, hau da, pertsonek zer nahi duten zehazteko daukaten gaitasuna.
Existentzialismoa eta Emakumearen Patua
Filosofia existentzialistaren arabera, existentziaren aurretik ez dago ezer. Ez dago ezer erabakitzen duenik pertsona bat bere etorkizunean zer izango den; hori existentzian zehazten da. Baina emakumeari, aldiz, aldez aurretik ezarri egiten zaio bere destinoa.
Beauvoirrek baztertzen du emakumeen destinoa biologiaren, sexualitatearen edo ekonomiaren ikuspuntutik definitzea. Beauvoirren ustez, inportanteena ez da emakumea edo gizona zer diren, baizik eta nola egiten diren.
Emakumea "Bestea" bihurtzen da
Aldez aurretik esentziarik ez dagoenez, Beauvoirren esaldi ospetsua dugu: “Emakume ez da jaiotzen, egin egiten da”. Nola egiten da?
Gizona balio gorenen ikurra den subjektua balitz bezala hartu izan da. Egoera horretan, emakumea “bestea” bihurtu da, objektu osagarri gisa. Gizona positiboa izango da; emakumea, berriz, negatiboa, gizona ez dena. Horrela, nagusitasunezko harremana sortzen da, non emakumeari erabakitzeko askatasuna mugatzen zaion.
Emakumearen rola gizartean
Bigarren liburuan, Beauvoirrek hainbat adibide lantzen ditu, desberdintasunak eta diskriminazioak kulturalki eta politikoki nola eraikitzen diren erakusteko.
Neskatoari erakusten zaio bere bizitzan zehar bere destinoa emaztea eta ama izatea dela. Ezkontzak pasibotasunera kondenatzen du, senarraren zerbitzari bihurtuz eta etxeko zereginak egitera behartuz.
Beauvoirrek menpekotasun hori kritikatzen du, gizarteak sortu duelako emakumeak etxe barruan mantentzeko. Horregatik, abortuaren aldeko alegatu bat egiten du, emakumeak ama izan nahi duen ala ez askatasunez erabaki dezan.
Azken batean, Beauvoirren helburua sexuen arteko berdintasuna lortzea eta menpekotasuna desegitea da, emakumeak beren kabuz erabaki dezan zer izatera iritsi nahi duen.
Simone de Beauvoirren "Bestearen" Kontzeptua
Beauvoirrek dio gizonak eta emakumeak ezin direla simetrikoki definitu. Horretarako, Hegelen filosofiaren kontzientziari buruzko ideiak erabiltzen ditu: subjektu guztiek euren buruaren kontzientzia hartzen dute, beste kontzientzia posibleak baztertuz.
Beauvoirrek arazo bat aurkitzen du emakumearen eta gizonaren kontzientzien artean, emakumeari transmititu diotelako gizona baino gutxiago dela. Ondorioz, emakumea esklabo gisa agertzen da.
Menpekotasun Harremanen Hiru Une Nagusiak
Gizonaren eta emakumearen arteko harremanetan, hiru momentu nagusi daude non bien arteko oreka apurtzen den:
- Arriskua/Askatasuna: Gizonek beren bizitza arriskuan jartzen dute ekintza arriskutsuetan. Ez dira bizia galtzearen beldur.
- Onarpena/Bestelakotasuna: Emakumeek, ezin baitute ekintza horietan parte hartu, haien balioa aitortzen dute. Gizonek prestigioa lortzen dute besteen aurrean, batez ere emakumeen aurrean.
- Azpiratzea/Babesa: Gizonek emakumeak menpean dituzte eta babesa ematen diete menpekotasun hori mantentzeko.
Gizonek ekintza arriskutsu horiei esker prestigioa lortzen zuten, eta horrek emakumeak miresten dituen sistema bat sortzea ahalbidetzen du. Horri patriarkatua deitzen zaio.
Gizarte garatuetan askotan egin dira ekintzak emakumearen menpekotasun hori desagerrarazteko, baina, hala ere, ez da guztiz desagertu. Menpekotasuna gainditzeko, ezinbestekoa da emakumeek aukerak izatea eta horretarako beharrezkoa da gizonekin dituen harremanak aldatzea. Horrek posible egingo ditu haien arteko berdintasunezko harremanak.
Emakumearen emantzipazioa gertatuko da baldintza hauek betetzen direnean:
- Emakumeak askatasun osoz erabakitzen duenean ama izan nahi duen ala ez.
- Zainketa lan guztiak emakumeak egin behar ez dituenean.
- Gizonak dituen baldintza ekonomiko berdinak dituenean.